Matglede - fritt etter (eller før) Sumpen

Del med andre. Prøv ut. Kommenter.

Moderatorer: toveve, AnnePåLandet, Villrose

Innlegg Line Cathrin Ons Mai 02, 2007 22:57

Mat med ei mål og meining... kan dette kalles Gundad.
Takk for gode ord og god inspirasjon. :D
Bilde
Vrooom.....

Hope begins in the dark, the stubborn hope that if you just show up and try to do the right thing, the dawn will come. You wait and watch and work: You don't give up.
Brukerens avatar
Line Cathrin
Hagegal
Hagegal
 
Innlegg: 9029
Registrert: Ons Mar 26, 2003 20:26
Bosted: Malvik

Innlegg Gundad Man Mai 28, 2007 11:40

Teselskap

Kaffi vert servert overalt i Noreg, men på verdsbasis er te den drikken som det vert drukke mest av. I heile den asiatiske verda er det te ein drikk til dagleg.

Eg har alltid vore glad i te, av mange årsaker. Det finst mange variantar av te, det er ein kosedrikk og den er lett å lage under alle forhold. Kokt vatn let seg alltid skaffe, og dei moderne teposane held på aromaen, og gir teblada god plass til å spreie den gode smaken i koppen. Men den beste teen vert laga med lause blad, gjerne i ein stor teball eller ein sil av metall.

Eg samlar på fine teboksar og tekanner. Boksane samlar eg på eit brett, og dei minner om reiser eg har gjort, og om folk som veit eg gler meg over fine boksar og difor tek slike med til meg. Dei treng ikkje passe saman i form og farge, kontrastane kan vere vel så interessante som avstemt harmoni.

Til te er det godt med noko lett men som likevel mettar, og så noko søtt til slutt. Engelskmennene har sin High tea, som er eit måltid med smørbrød, scones og gjerne noko lite ekstra til slutt. Her får du oppskrifter til eit lite teselskap, upretensiøst men tillaga med omtanke.

Eg har laga nokre små, fargerike omelettar, som eg serverer på loffskiver som eg har stukke ut i rund form med eit glas. I tillegg serverer eg smørbrød med kremost, røykt laks og agurk, etter tradisjonell engelsk oppskrift. Det søte er scones med syltetøy og krem på, og til slutt nokre korintkjeks, ikkje for søte men sprø og gode.

Omelettane er lettast å lage i muffinsformer, men du kan og lage det i små eldfaste former, eller i ei større form. Det viktigaste er å smørje formene godt, elles løsnar dei ikkje frå forma. Denne oppskrifta gir åtte-ti omelettar, alt etter kor fulle du lagar formene.

Små omelettar

6 egg
1,5 dl mjølk
1,5 dl riven ost, eg brukte Jarlsberg
Ei halv teskei salt
1 ss smelta smør
Ein stor, grøn oliven (utan stein) per form
Ein soltørka tomat per form
Ein liten løk
Hakka basilikum
Svart peppar

Sett omnen på 200 grader. Smør formene godt med smelta smør. Bland egg, mjølk, ost, salt og peppar i ein bolle. Finhakk fyllet, og fordel det i formene, ca. ei spiseskei i kvar. Slå eggeblandinga over, pass på at du får omtrent lik mengde ost i kvar form. Sett formene i omnen, og la dei steike i ca. 20 minutt. Skjer tynne skiver av loff, og stikk ut små, runde skiver. Server omelettane på dei runde skivene, og pynt med nokre grasløkstrå eller basilikumblad.
Laksesandwich

8 skiver loff, gjerne ein dag gamal.
100 g chevre
100 g krydderost
2 ss mjølk
200 g gravlaks eller røykelaks
3 ss hakka, fersk dill
Agurk

Skjer loffskivene tynt. Dette er lettare med daggamal loff enn fersk loff, så kjøp gjerne loffen dagen før. Du kan også bruke andre, grovare brødtypar. Bland saman ost og mjølk til ein krem. Smør det på skivene. Skjer laksen så tynt du kan, og legg den på halvparten av skivene. Skjer agurken i tynne skiver med ostehøvel, og legg eit lag på alle skivene. Strø på dill. Legg saman ein skive med laks, og ei utan. Skjer av skorpene, og del skivene på skrå slik at du får trekanta bitar.

Scones

5 dl mjøl
1 ts salt
2 ts bakepulver
50 g sukker
100 g kaldt smør
2 dl mjølk

Sett omnen på 225 grader. Bland mjøl, salt, sukker og bakepulver i ein bolle. Ha smøret i bollen i små bitar. Smuldre smøret i mjølet. Rør inn mjølka til du har ein klissete deig. Strø litt mjøl over deigen slik at du kan handtere den. Kjevle den ut ca. 2 cm tjukk, og stikk ut rundingar med eit glas. Legg rundingane på eit bakebrett med bakepapir. Steik sconesa midt i omnen i 10-12 minutt. La dei kolne, og del dei i to. Legg ei skei syltetøy og ei skei piska krem eller rømme på eine halvdelen, og legg den andre oppå.

Korintkjeks

200 g smør
80 g sukker
2 dl korintar
Rive skal av to appelsinar
4,5 dl mjøl

Sett omnen på 200 grader. Rør smør og sukker luftig. Vend inn korintane og appelsinskalet. Rør i mjølet, og kna deigen forsiktig til den heng saman. Vent med å ha i alt mjølet slik at du får ein passeleg konsistens. Ha deigen i eit stykke gladpack, og form det til ei pølse. Legg pølsa i kjøleskapet, og la den kvile ein times tid. Skjer pølsa i tynne skiver, som du legg på bakepapir på eit steikebrett. Steik kjeksa på 200 grader midt i omnen i 10 minutt, til dei er lyst gyldne. La dei kolne på rist.

Har du eit etasjefat, er det perfekt å servere dette på. Legg saltmaten nederst, og det søte på toppen. Velbekomme!

Alt godt, Gunda
Brukerens avatar
Gundad
Turbobruker
Turbobruker
 
Innlegg: 2957
Registrert: Ons Jun 29, 2005 23:58
Bosted: Rodeløkka, Oslo og Billingsfors, Sverige

Innlegg Gundad Man Mai 28, 2007 11:41

Ukrut i hagen

Slit du som eg med skvallerkål i hagen? Tyskerkål kallar nokre den, prestegardsugras er eit anna namn den er kjent under.

Aegopodium podagraria heiter den på latin, og som namnet seier skal den ha ei viss effekt mot urinsyregikt. Dei fleste ser på den som ei plage, sjølv om enkelte entusiastar samlar på ein variegert (brokblada) type som visstnok ikkje skal vere så invaderande. For invaderande er verkeleg rett adjektiv på denne planta. Den spreier seg med røtter og med frø, og tek kreftene og til slutt livet av dei fleste vekstar den hamnar saman med.

No har eg lært meg å leve med skvallerkålen, og det gjer eg ved å ete den. Små, spede skvallerkålblad smakar som spinat, og kan brukast i salatar, stuingar og supper. Her skal du få oppskrift på ein pai med skvallerkål og oliven, og ei suppe.

Skvallerkålrettar smakar best når du brukar nye skot. Tidleg på våren er det lett, då er det berre å plukke i veg. Når den er i god vekst kan det lønne seg å klippe over med grasklippar eller kantklippar, og etter nokre få dagar har du masse fine små blad som kan brukast i maten. Du finn også mindre blad nede mellom dei grovare, så det kan vere lurt å ta ein runde før du slår det heile ned. Plukkar du i porsjonar, kan du dampe det inn, og fryse det til du får nok til ein god middag.

I tillegg får du oppskrift på ei deilig, usunn kake, som du kan servere til dessert når hovudretten har vore av det sunne slaget. Kaka er frå Island, og er oppkalla etter ein kjend restaurant i Reykjavik sentrum, Bumannsklokka. Eg har prøvd å google den, og finn den ikkje, så det kan hende den er nedlagd. Men eg har iallfall teke vare på ostekakeoppskrifta eg fekk der tidleg på 90-talet, og den er gull verd.

Skvallerkålpai
300 g kveitemjøl
150 g smør
2 ss vatn

1 liter skvallerkålblad
2 dl vatn
1 ss smør
Fire egg
2 dl matfløte
2 dl riven ost, gjerne jarlsberg eller cheddar
Ei fingerlengd av det kvite frå ein purre
2 ss hakka løpstikke viss du har, persille kan og brukast
20 svarte oliven utan stein
Salt og peppar

Køyr smør og mjøl saman i ei matmølle. Ha i vatn, og la mølla gå litt til, slik at deigen samlar seg om kniven. Dette må gå fort, deigen skal ikkje bearbeidast slik at den vert seig. La deigen kvile i kjøleskapet i plast ein times tid.

Sett steikeomnen på 200 grader. Ha 2 dl vatn og ei halv teskei salt i ei gryte som du har tett lok til. La det koke opp, og ha i skvallerkålen. La den dampe to-tre minutt på høg varme. La den renne av, og hakk den fint på ei fjøl. Hakk purren og persille/løpstikke fint. Knekk egga i ein bolle, og ha i fløte, salt og peppar. Rør det godt saman. Kjevle eller trykk ut paideigen, og legg den i ei form. La den ikkje bli for tjukk nokon stad. Ha i skvallerkål, purre, urter og slå eggeblandinga over. Strø ost på toppen, og steik paien litt under midt i omnen på 200 grader i 30 minutt. Vil du ha meir ?mat? i paien, kan du ha i skinke, steikt bacon eller strimla røykalaks. Server med ein god salat til.

Skvallerkålsuppe

2 liter skvallerkålblad
3 ss smør
2 ss mjøl
Ein liten løk
1 liter vatn
To ss flytande buljong, eller 2 ts buljongpulver
2 dl fløte
Salt, peppar og muskat

Finhakk løken. Hakk skvallerkålen grovt. Smelt smøret i ei tjukkbotna gryte, og ha i løken. La den frese utan at det vert brent, og så rører du inn mjølet. Slå på vatn, og la det koke opp. Ha i skvallerkål, buljong og fløte, og la det koke i 6-8 minutt. Køyr suppa glatt med ein stavmiksar. Smak til med salt, peppar og litt riven muskat. Server med godt brød til.

Ostekake ?Bumannsklokka?

150 g digestive-kjeks
50 g mandlar
50 g smør
½ ts kanel
400 g Philadelphia-ost
3 dl kremfløte
2 egg
1,5 dl sukker
3 ss sitronsaft og skalet av ein halv sitron

Sett omnen på 150 grader. Knus kjeksa, og hakk mandlane grovt. Smelt smøret, og bland saman kjeks, mandlar, smør og kanel. Ha blandinga i ei 24 cm kakeform, og press den ned i botnen jamt utover. Pisk fløten til krem medan du har i sukkeret litt og litt. Ha i osten skei for skei, og slå i egga. Ha i sitronsaft og skal, og rør det godt saman. Ha ostemassen i forma, og steik kaka på 150 grader i ein time. Sjekk kaka mot slutten, den skal ikkje vere for fast, men heller ikkje rennande. La den stå og kolne, den kan gjerne lagast dagen før. Pynt med det du har, jordbær, druer, kremroser eller kiwiskiver.

Alt godt, Gunda
Brukerens avatar
Gundad
Turbobruker
Turbobruker
 
Innlegg: 2957
Registrert: Ons Jun 29, 2005 23:58
Bosted: Rodeløkka, Oslo og Billingsfors, Sverige

Innlegg Gundad Lør Jan 19, 2008 13:25

Eg har vore skikkeleg sløv med å få lagt ut matspaltene mine det siste halvåret, men her kjem det ein harrang. Eg sender dei til Ståle og, så dei vert lagde på info-sidene.

Klart du kan!

Mange eg pratar med påstår at dei ikkje kan bake kaker. Eg har bakt med gutar i 5. klasse, så eg veit at alle kan bake med ei god oppskrift og litt motivasjon.

Når eg får tid skal eg lage ei kokebok med dei aller enklaste kakeoppskriftene, for dei er det mange av. Det er viktig å finne oppskrifter som passar eins eige nivå når det gjeld erfaring og teknikk. Det er stor skilnad på å køyre ein trehjulsykkel og ein racerbil, og på same måte er det skilnad på å bake ein smuldrepai og å bake ei sachertorte.

Her får du ei lettvint og velsmakande oppskrift som passar godt når ein skal lære seg å bake. Smuldrepai er ein velsigna enkel måte å lage ei kake på som kan varierast etter sesong og tilgjengelege råvarer. For oss meir erfarne er det ei enkel kake å sveive i hop idet uventa gjestar går inn døra, eller medan hovudretten vert spist. Og så kan vi dele ut oppskrifta med raus hand, til glede for nye bakarar.

Kombinasjonen av rabarbra og jordbær er genial no for tida, snart kjem dei norske bæra, men i mellomtida må vi hjelpe belgiarane å bli kvitt sine. Då må dei bearbeidast, for åleine er dei smaklause og sure. Kombinert med rabarbra og med eit ekstra dryss sukker rykker dei opp ein divisjon. Denne paien blir kjempegod med eple utpå hausten, med bringebær i juli, med berre jordbær rundt jonsok eller med nektarinar til hausten. Eg har også lagd den med stikkelsbær, og det smakte himmelsk. I deigen brukar eg valnøtter, men du kan bytte dei ut med mandlar eller hasselnøtter. Får du nøtteallergikarar på besøk kan du bruke pinjekjerner eller havregryn.

No når sommaren står for døra, er det godt med lett og grøn mat, som gjerne kan lagast på førehand. Eg lagde ei deilig ertersuppe i dag, men ikkje den typen du vanlegvis får. Denne er lagd med ferske erter, og kan like gjerne etast kald som varm. Eg brukar frosne erter, det har eg ofte i frysaren, og då kan eg lage denne suppa nesten utan å gå i butikken. Og det likar eg! Slik gjer du det:

Suppe til fire personar

100 g løk, vårløk eller purre
2 ss olivenolje
Ein liten skalk sellerirot eller to selleristilkar
1,2 liter vatn
to buljongterningar eller 2 ss flytande buljong
500 g grøne erter
Fire mynteblad
Salt og peppar

Varm opp oljen i ei gryte. Hakk løken fint. Skrell og hakk sellerirota i små terningar. Surr grønsakene til løken er blank og fin, og slå over vatnet. Ha i buljong, og la det koke i 10 minutt. Ha i ertene, og la suppa koke opp att. Hakk mynteblada fint, og ha dei i. Køyr suppa glatt med ein stavmiksar, og smak den til med salt og peppar. Server med ein rømmeklatt, brødkrutongar eller sprøsteikte baconterningar.

Smuldrepai

125 g mjøl
80 g brunt sukker
1 ts kanel
125 g kaldt smør
50 g valnøtter

600 g rabarbra
500 g jordbær
1 dl kvitt sukker
2 ss mjøl

Sett omnen på 200 grader. Rens jordbær og rabarbra, og del dei i passe store bitar. Ha valnøttene i ei matmølle. Køyr dei til dei er finhakka. Tøm dei i ein bolle. Ha mjøl, brunt sukker og kanel i matmølla. Skjer smøret i terningar, og ha dei i. Køyr det til ein grynete masse. Det skal ikkje klumpe seg. Bland saman alt i bollen. Ha frukta i ein annan bolle, og ha i 1 dl sukker og 2 ss mjøl. Rist på det, slik at frukta er dekka av mjølblandinga. Legg frukta i ei paiform, og strø smuldredeigen over. Steik paien i 40 minutt på 200 grader. Server paien lunka med is, piska krem eller rømmesaus.

Rømmesausen lagar du slik:

Eit beger creme fraiche
2 ss melis
1 ss sitronsaft
Frø frå ei halv vaniljestang eller 1 ts ekte vaniljesukker

Rør alt saman. Server til smuldrepaien. Enkelt, ikkje sant?

Alt godt, Gunda
Brukerens avatar
Gundad
Turbobruker
Turbobruker
 
Innlegg: 2957
Registrert: Ons Jun 29, 2005 23:58
Bosted: Rodeløkka, Oslo og Billingsfors, Sverige

Innlegg Gundad Lør Jan 19, 2008 13:29

Når sløvheit gjer at postar vert lagt ut eit halvt år etter at dei er skrivne, fell ein litt utanom sesongen, for å seie det forsiktig. Men skitt au, og spar dette til sommaren. kryddersmøret er forresten godt året rundt. ;-)

Når sola viser sitt varmande åsyn kjem grillane fram frå kvar ei krå.

Ristene vert vaska i salmiakkvatn med ei saloskvett, og kol frå i fjor vert tømt ut. Ein skikkeleg stålskrubb gjer reingjeringa lettare, og fjernar spora etter førre gongen vi kosa oss i grillosen. Og så gjeld det å legge seg på minne at ferske grillspor er lettare å fjerne enn gamle. Så det beste er å fjerne det svidde med ein gong ein er ferdig med moroa.

Det ein grillar er ikkje så komplisert, pakk fisk i folie, eller legg kyllingfiletar, biffar eller grillspyd på grillen. Det som kan vere ei utfordring er variere tilbehøret. Ofte går det i salat av kinakål, tomatar og hermetisk mais, med oransje dressing på. Prøv nokre nye variantar, med eikebladsalat, hjertesalat blanda med ruccola, eller litt finsnitta kål innimellom dei andre salatgrønsakene.

Det er fint å blande forskjellige slags salatgreier, i staden for å ha berre ein sort ?grønt?. Får du meir enn du treng i ei servering, kan du oppbevare skylt og rensa salat i ein tett boks i kjøleskapet. Der held den seg i eitt par dagar, iallfall, lenge nok til eit nytt, deilig salatmåltid. Har du ei salatslynge kan du sette den i kjøleskapet med salaten i og litt vatn i botnen. Det held salaten sprø samtidig som den ikkje vert blaut av å ligge i vatnet.

Resten av salatinnhaldet kan og varierast i det uendelege. Cherrytomatar kan erstatte dei vanlege, paprikastrimlar er sprø og gode, og har du soltørka tomatar kan du gje dei eit kort oppkok så dei vert mjuke og fine, og ha dei i salaten. Det er godt med ost i og, feta er ein klassikar, men mozzarella er lettare og lettare å få tak i. Finn du ekte bøffelmozzarella så ta den med, og et den så fort du kan. Den har kort dato, men smakar fantastisk med tomat, basilikum og ein god olje over. Den passar og godt på pizza.

Finn du artisjokkhjerte på boks, så prøv dei i salaten. Eg syns det er lettvint med ingrediensar på boks, det betyr at eg kan lage ein god og variert salat utan å bere meg skakk heim frå butikken på ting som vert øydelagd i kjøleskapet. Artisjokkhjerte er milde på smak, har ein fin tekstur og løftar ein salat frå det kvardagslege til ein festsalat. Kikerter er ein annan type boksemat som passar godt i salatar. Skyll dei godt, og bland dei i. Kokt pasta er også godt, det mettar og gjer at middagen kan serverast utan poteter eller ris til. Pass på at pastaen ikkje er kokt for lenge, og med godt med salt i vatnet.

Det kan vere fint med nokre meir forseggjorte tilbehør og, særleg viss ein har gjestar og vil imponere litt. Som alltid satsar eg på løysingar som ser imponerande ut, men som ikkje nødvendigvis er så krevjande å lage. I dag har eg laga tomat- og fetaterter, lett som på ein plett. Smørdeig i frysaren gjer det lett å briljere på kjøkenet. Slik gjer du det:

Tomat- og fetaterter til fire

To plater smørdeig
8-12 cherrytomatar
100 g fetaost
Basilikum til pynt
Salt, sukker og peppar
Egg til pensling

Sett steikeomnen på 200 grader. La smørdeigplatene tine på benken i ca. 20 minutt. Kjevle dei til dobbel storleik. Stikk ut store rundingar, eg brukar ein tekopp. Finn ein mindre reiskap, t.d. eit vinglas, og sett det i rundingen slik at du får ein passe brei kant innanfor rundingen. Bruk ein skarp kniv, og skjer forsiktig rundt glaset utan å skjere heilt igjennom deigen. Legg dei over på eit steikebrett med bakepapir på. Pensle kanten med egg. Det er ikkje nødvendig, men det blir pent. Prikk den indre rundingen med ein gaffel. Så langt kan du gjere tertene klare i god tid, så lenge du set dei kaldt. Skjer cherrytomatar i skiver, og legg dei som takstein på den indre rundingen. Strø over litt salt, sukker og peppar. Smuldre fetaosten, og strø den over. Brukar du fetaost i terningar, så berre strø dei over.

Steik tertene i 15-20 minutt til den ytre ringen har heva seg fint, og blitt fin og gylden. Server!

Ein annan spesialitet eg brukar å servere når vi grillar er gode kryddersmør. Det er også enkelt å få til, og det kan gjerast i god tid. Det tek ikkje så mykje lengre tid å lage eitt par sortar ekstra, men det er desto meir imponerande for gjestane å få tre variantar å velje mellom. Felles for alle typane er at når smøret er ferdig blanda, legg du det i ei tjukk stripe på plastfolie, og rullar det til ei pølse. Denne må ligge kaldt slik at den stivnar. Skal du oppbevare den lenger kan den ligge i frysaren. Hasselnøttsmøret bør brukast ganske fort, nøttene harsknar fort når dei har blitt varma opp og hakka. Dei andre smøra vil halde seg gode i fleire veker i frysaren.

Slik gjer du det:

Variant 1: Hasselnøttsmør

100 g smør
50 g hasselnøtter
Nymalen, svart peppar
2 ts soyasaus, gjerne søt

La smøret mjukne på benken. Ha det i ein bolle. Rist hasselnøttene i ei tørr steikepanne nokre minutt til dei slepp skalet, og blir pent brune. Gni nøttene i eit kopphandkle, slik at dei slepp skalet. Alle treng ikkje gjere det, så ikkje stress viss mange framleis har skalet på. Hakk nøttene fint i ei matmølle eller med ein skarp kniv. Bland nøtter, smør og soyasaus saman, og smak til med nymalen peppar.

Variant to: Parmesansmør

100 g smør
30 g parmesan
fem-seks soltørka tomatar
10-12 ferske basilikumblad
Nymalen, svart peppar

Legg tomatane i ei skål, og slå kokande vatn over. La dei bli heilt mjuke. Hakk dei fint. Riv parmesanen fint. Hakk basilikumen. Rør alt saman, og smak til med peppar.

Variant tre: Kvitløksmør

100 g smør
2 dl hakka urter, t.d. timian, persille, løpstikke og grasløk
2 fedd kvitløk
Nymalen, svart peppar

Hakk urtene fint. Press kvitløken i ei kvitløkpresse. Bland alt, og smak til med peppar.

Bruk kryddersmøra i bakte poteter, på ein nygrilla biff eller i ein foliepakke med fisk i. Du kan også bake løk i folie, skrell ein løk og pakk den inn med ein god klatt kryddersmør på toppen. Slike pakkar kan ligge i utkanten av glørne medan resten av maten vert laga til. Ha ein god sommar!

Alt godt, Gunda
Brukerens avatar
Gundad
Turbobruker
Turbobruker
 
Innlegg: 2957
Registrert: Ons Jun 29, 2005 23:58
Bosted: Rodeløkka, Oslo og Billingsfors, Sverige

Innlegg Gundad Lør Jan 19, 2008 13:31

I skogen i tide!

Kvart år synest eg soppsesongen er på hell når eg endeleg kjem meg ut i skogen. Eg slit med å kome meg i skogen i tide!

I år har sommaren vore våt, det betyr at skogen er full av sopp av alle slag. Finn deg ei god soppbok, sjekk når det er soppkontroll i ditt nabolag og allier deg med ein soppkjennar i venekrinsen. slik lærer du å skilje dei trygge soppane frå dei skumle og farlege. Plukk aldri sopp når du er i tvil om dei er sikre eller ikkje. Ta med kniv og ein liten kakepensel, slik at du kan rense soppen mest mogeleg i skogen. Det blir mykje skog på kjøkkenbenken etterpå uansett.

Då eg var ute i helga fann eg steinsopp, til og med dei små, søte som er så sjeldne å finne. Steinsopp kan bli digre, og hatten på ein perfekt steinsopp har konsistens omtrent som kålrabi. Ukokt. Skjer den i tynne skiver, og tørk den eller surr den i smør i ei steikepanne. Skal du oppbevare den er det best å dampe den under lok til den slepper væta, og la den dampe inn. Ikkje ha i smør. Når soppen har falle saman, og væta er kokt inn, kan du pakke den i små posar eller boksar i frysaren. Når du gjer dette utan å bruke feitt treng du ikkje bekymre deg for at feittet skal harskne i frysaren, og soppen kan halde seg heilt til neste sesong.

Eg tørkar og mykje sopp, og gir bort i gåver. For eigen bruk køyrer eg gjerne dei tørka soppane i matmølle, og lagar soppmjøl av dei. Slik kan eg lure sopp i maten til ungane mine utan at dei protesterer. Men i dag skal vi kose oss med ekte, synleg sopp i maten. Når soppen er fersk frå skogen lagar eg dei enklaste variantane, utan fiksfakseri. Eg kjøper ferdige tortellini i butikken. Dei er små puter av pasta med kjøtfyll eller spinat- og ostefyll i. Dei skal koke berre i nokre få minutt, bruk ei stor gryte, men ikkje så mykje vatn. Dei kokar lett over viss det vert for trangt i gryta. Slik gjer du det:

Tortellini med soppsaus til fire

2 pakkar tortellini (ca. 100-125 g per person)
½ løk
3 dl fløte
200 g bacon
200 g sopp
2 eggeplommer (viss du brukar matfløte)
Salt og peppar

Kok tortelliniane etter oppskrifta på pakken, i godt salta vatn i ei vid gryte. Kutt baconet i terningar, og fres dei på middels varme til dei slepper feittet og byrjar bli brune. Rens soppen, og del den i passe store bitar. La den steike i baconfeittet til den slepper væta, og byrjar få fin brunfarge. Ha i løken, og la den frese til den er blank. Slå på fløten, og la det koke til den tjuknar. Brukar du matfløte, rører du inn to eggeplommer på slutten, så blir sausen tjukk og fin med litt færre kaloriar. Smak til med salt og peppar. Vend inn tortelliniane, og server med godt brød og ein liten salat.

Kyllingbryst med sopp til fire

Ein stor kyllingbrystfilet per person
200 g sopp
½ løk
5 ss smør
Sitronsaft
Rosmarin
Salt og peppar

Dette er så enkelt at det grensar til det banale, men smaken er fantastisk, så då er det verd ei oppskrift. Rens soppen, og del den i passelege bitar. Varm opp ei steikepanne til middels varme. Smelt 3 ss smør, og la soppen frese i smøret til væta har kokt inn, og soppen får fin farge. Krydre med salt og peppar, og kryst litt sitron over. Hell dette over på ein tallerken, og sett til side. Smelt resten av smøret i panna, og pass på at den er godt varm. Salt filetane, og steik dei først eit par minutt på ?baksida?, altså den sida der indrefileten sit. Snu dei, og steik dei på ?framsida? i 7-8 minutt til dei har fått fin farge og er knapt gjennomsteikte. På slutten dryssar du tørka eller fersk rosmarin i steikefeittet, og peprar filetane. Slå soppen over, og kryst litt meir sitron over.

Når soppen er varm igjen er kyllingen klar til servering. Server den med ris eller steikte poteter, pluss salat og brød.

Velbekomme, og god tur i soppskogen!

Alt godt, Gunda
Brukerens avatar
Gundad
Turbobruker
Turbobruker
 
Innlegg: 2957
Registrert: Ons Jun 29, 2005 23:58
Bosted: Rodeløkka, Oslo og Billingsfors, Sverige

Innlegg Gundad Lør Jan 19, 2008 13:32

No står urtene i hagen min på sitt vakraste, og ber om å bli plukka inn og brukt i mat og drikke. Eg føler meg rik når eg går ut med korg og saks, og klipper det eg treng for å gje maten vår eit løft.

Urter er noko av det enklaste du kan dyrke i hagen din. Koriander og dill bør du så fleire gongar i løpet av sesongen, dei andre urtene klarer seg på eiga hand så lenge dei får væte og litt gjødsel av og til. Har du først sådd koriander, sår den gjerne seg sjølv seinare. Eg satte ei butikkpotte med koriander i bedet mitt for tre år sidan, og etter det har eg frisk koriander i hagen heile sommarsesongen. Dill er litt meir finsleg, og vil dessutan gjerne ha sol for å trivast. Basilikum er så finsleg at den bør få vere inne. Der kosar den seg, så lenge den får god jord og blir vatna kvar dag. Eg brukar og å tynne ut dei basilikumplantane eg kjøper med hard hand, då klarer dei attståande kvistane seg mykje betre.

Timian, salvie, sitronmelisse, løpstikke og mynte er stauder, og kjem att år etter år. Løpstikka blir diger, både den og sitronmelissa har berre godt av å bli klipt heilt ned midtsommars, til dømes rett før du tek ferie.

Timian og salvie plagar ingen, og står pent der du plantar dei og blomstrar vakkert. Salvie blomstrar på andre års grein, så ikkje klipp den ned sjølv om den ser pjuskete ut på våren. Mynte er eit ugras, og bør plantast i krukker eller i nedgravde bøtter utan botn for at dei ikkje skal ta overhand. Kattemynte er artig å plante viss du har kattar, men i og med at mange kattar likar godt å rulle seg i den kan den få eit hardt liv. Tørk kattemynten og sy den inn i tøyposar, så får katten din ei favorittleike.

Eg må innrømme at dei fleste urtene mine kjem frå kjøpepotter. I hagebøker står det at dei ikkje egnar seg for utplanting, men det funkar for meg. Rosmarin må uansett inn til vinteren, og timian og estragon kan hende frys bort dei og, men resten står fine og fornøgde i hagen min trass i sitt tvilsame opphav. Salvie og basilikum er forresten så lette å så at du kan prøve deg. Timian syns eg spirte altfor sakte, så der har eg halde meg til potter. Dill bør også såast, dei pottene du får kjøpt er så små at dei er meir symbolske.

Så kva skal ein bruke urtene til? I dag har eg kosa meg med å lage aromatiske urteeddikar. Eg fann ei flaske gamaldags eddikessens, og blanda den ut med kokt, kaldt vatn slik at den fekk passe styrke. Sidan eg likar litt søtleg eddik, hadde eg i litt sherryeddik, slik at eddiken fekk litt sødme, og ikkje minst ein fin, gylden farge. Så klipte eg urter, og lagde nokre variantar som eg trur du vil like. Uansett kva eddik du lagar, så smak på den etter eitt par veker. Viss smaken er passe, så sil den, og kast urtene. Viss den er for sterk, så tynn den ut litt, og er den for svak kan den stå ei veke eller to til. Slik gjorde eg det:

1 liter kokt, kaldt vatn
1,5 dl eddikessens (35%)
6 ss sherryeddik

Bland dette saman.

Til estragoneddik:
To kvistar fransk estragon

Legg kvistane i ei heilt rein flaske, og hell over eddik.

Til chilieddik:

Ein raud chilipeppar
Tre kvistar timian

Legg chilien og timian i ei rein flaske, og hell over eddik. Vil du ha denne eddiken skikkeleg sterk, kan du dele chilien i to først, og legg den på flaska etter at du har fjerna frøa.

Eg lagde også ein eddik som ikkje er med urter, men med noko som mange av oss har (for) mykje av for tida: Plommer.

Til plommeeddik:

Tre plommer, helst raude
to stjerneanis

Skyll plommene godt, og tørk dei. Del dei i små båtar. Legg dei i ei flaske saman med stjerneanisane. Del dei opp om dei ikkje går gjennom flaskehalsen. Slå over eddiken.

Så er det berre å prøve seg fram. Prøv med det du har i hagen, og smak deg fram til nye kombinasjonar. Eddiken held seg lenge, og er ei fin og personleg julegåve eller vertinnegåve når du skal i selskap.

Alt godt, Gunda
Brukerens avatar
Gundad
Turbobruker
Turbobruker
 
Innlegg: 2957
Registrert: Ons Jun 29, 2005 23:58
Bosted: Rodeløkka, Oslo og Billingsfors, Sverige

Innlegg Gundad Lør Jan 19, 2008 13:33

Haustleg overflod

I går hadde vi siste hagefesten for i år, og i dag regnar det. No er sommaren definitivt over, og vi sat inntulla i pledd med bål på grillen for å halde varmen.

Men det er fint med ein slik fest, der vi set på bordet haustleg overflod av god mat og godt drikke. Vi markerer overgangen til hausten og feirar den årstida då vi kan hauste alt som har modna.

Hos meg bugnar det av plommer, og eg leitar stadig etter nye, gode måtar å bruke dei på. Dei er søte og saftige, men må plukkast når dei er modne, og dei held ikkje lenge. Min kjøpmann frå Kashmir klagar over dei norske plommene, dei vert så fort skjemte i butikken, meiner han. Så kjøp dei når du finn dei, eller plukk dei i hagen viss du er så heldig å ha eit plommetre. I dag får du oppskrift på deilige bakte plommer, og viss du lagde plommeedikken eg foreslo for eitt par veker sidan så kan du faktisk bruke den i denne oppskrifta.

Eg likar også å bruke grønsaker som ikkje er så vanlege lenger. I salaten min i dag har eg neper, skorne i små terningar, slik at dei berre gir ein bitter og sprø smak utan å ta over og dominere smaksmessig. Det er ein spennande kontrast til den milde couscousen og og den saftige brokkolien. I Nord-Norge dyrka bestefaren min alltid neper, og ei periode hadde dei vel eit slags krisestempel. Men no er nepa eksklusiv og vanskeleg å få tak i, så bruk den når du finn den.

I tillegg til couscoussalaten har eg bakt sopp i omnen. Det er ein grei måte å lage sopp til mange på. Sopp fell veldig saman når den vert varma opp, for den gjev slepp på mykje av væta den har med seg frå skogen. Skogen har svikta oss her på austlandet denne hausten, så eg måtte ty til kjøpesjampinjong. Men den gjer nytta, og balanserer godt den lette salaten og kjøtet. Vi grilla kyllingfilet, og eg banka den ut slik at eg kunne lage ein rull av spekeskinke og kyllingbrystet. Eg festa skinka med tannpirkarar.

Slik gjer du det:

Couscoussalat

250 g couscousgryn
2,5 dl kokande vatn
3 ss sitronsaft
1 ts buljong
4 stilkar vårløk
eit brokkolihovud
Fire små neper
100 g tørre, brune linser
100 g korintar
Ein paprika
Eit beger ruccolasalat

Kok linsene i godt salta vatn så lenge som det står oppgitt på pakken. La linsene kolne. Del brokkolien i bitte små bukettar, ikkje meir enn ein cm kvar. Kok dei i to minutt i salta vatn. La dei renne av, og kolne. Slå det kokande vatnet i ein romsleg bolle, og løys opp buljongen i det. Ha i sitronsafta, korintane og couscousgryna. Rør medan gryna syg opp væta, slik at det ikkje vert for klumpete. Skrell nepene, og rens paprikaen. Hakk nepene, vårløken og paprikaen fint, og bland alt saman. Vend inn ruccolablada til slutt. Smak om det trengst meir sitronsaft, og kanskje trengst det og litt salt og peppar.

Bakt sopp

1 kg rensa sopp
1 dl olivenolje, extra virgin
Salt og peppar
Saft av ein sitron

Set omnen på 200 grader. Del soppane i passe bitar, og ha dei i ein bolle. Slå over oljen, og kast soppane rundt slik at dei får olje over heile seg. Kvern over salt og peppar, og ha dei i ei eldfast form. La soppane bake til dei har falt saman, og har fått fin farge. Det tek ca. 30 minutt. Ha soppane over i ei skål, og kryst over sitronsaft.

Plommedesserten kan du servere med vaniljeis, ostekrem, vaniljekesam eller rømmesaus. Slik gjer du det:

1 kg plommer
3 ss sukker
1 ts vaniljesukker
5 ss plommeeddik

Set omnen på 200 grader. del plommene, og fjern steinane. Del plommene i båtar, og ha dei i ei eldfast form. Dryss over vaniljesukker og vanleg sukker. Ringle over eddiken. Har du ikkje plommeeddik, kan du bruke eplesidereddik, sherryeddik eller eplejuice. Bak plommene i 25 minutt. La dei kolne litt. Lag gjerne plommene klare før gjestane kjem, og så set du den i omnen når dokke går til bords.

Ostekrem:

1 pakke nøytral Philadelphiaost
2 ss melis
1 ts vaniljesukker
2 ss sitronsaft
3 ss matfløte

Pisk saman alle ingrediensane, og server det til plommene.

Rømmesaus:

Same som over, men bytt ut kremosten med 2 dl rømme, og dropp matfløten.

Alt godt, Gunda
Brukerens avatar
Gundad
Turbobruker
Turbobruker
 
Innlegg: 2957
Registrert: Ons Jun 29, 2005 23:58
Bosted: Rodeløkka, Oslo og Billingsfors, Sverige

Innlegg Gundad Lør Jan 19, 2008 13:33

Noko muffins

Er det noko muffins her? Muffins er blant mine favorittkaker, mettande, lette å variere og å pynte.

Hos oss er det aldri bursdag utan muffins. Du kan putte ei heilt vanleg formkakerøre i muffinsformer, pynte dei med glasur og strøssel, og så er det fest med ein gong. Eg er den einaste eg veit om som kjem heim frå utlandet med kakestrøssel i staden for taxfreekvote.

I København har eg min favorittbutikk, Specialkøbmanden, som ligg ved Kongens Nytorv og har eit heilt rom fullt av ulike variantar av kakepynt, konditorfarge i pipetteflasker og ekte bladgull til å ha på kakene. Bladgullet er alltid ein vinnar når eg bakar muffins til loppemarknaden på Ila, eg kan nesten ta kva eg vil for muffins som er pynta med bladgull. Specialkøbmanden har eigen nettbutikk, og sender gjerne til Noreg, så du treng ikkje sette deg på flyet....

Det finst også ein norsk nettbutikk som har spesialisert seg på kakepynt, cacas.no. Dei har alt du kan tenke deg av kakeformer og utstyr, og i tillegg nokre typar strøssel som du ikkje finn overalt.

Det er tre ting som er viktig med muffins: Smaken, pynten og storleiken. Små muffins passar berre i eittårsdagar, alle andre må få store muffins. Først og fremst er det dei små muffinsformene som er dårlege, dei sig utover og det heile blir ganske udelikat. Sjå etter amerikanske muffinsformer, dei har rett storleik. Om dei skal ha skikkeleg topp eller ikkje avgjer du med kor mykje du fyller opp formene. Det blir mykje gris med fulle former, så eg føretrekkjer å ha dei ¾ fulle. Då renn ikkje røra utover, samstundes som kakene får ein passe stor, avrunda topp som egnar seg til pynting.

Kva skal muffinsen smake? Det kan vere kva som helst som er søtt, alt frå bær, frukt, nøtter og gulrøtter til krydder, sjokolade eller revne gulrøtter. Eg har prøvd dei fleste variantar, og har fått nokre favorittar. Ein yndling er kryddermuffins, med kanel, nellik og allehånde. Den passar best på vinteren, med eit stort glas mjølk til, eller ein kopp varm, søt chai. Ein annan favoritt er gulrotmuffins, med revne gulrøter, hakka ananas og litt kanel. Den er god med osteglasur, og til ein kopp te. Ein tredje deilig variant er med hakka valnøtter og kvit sjokolade. Den blir seig og søt, og passar til alt. For ikkje å snakke om vaksenvarianten med ?fulle? rosiner og ananas, der rosinene har lege i portvin eller madeira i nokre dagar før dei får vere med i muffinsrøra. Mmm!

Ein ting bør du ha med deg når du har nye og spennande ingrediensar i muffinsane: Dersom du skal ha i nøtter, frukt eller bær, bør du ha det i med ei skei etter at røra er fordelt i formene. Viss du har tunge ting rett i røra, søkk dei til botnar. Dersom du har det i etter at røra har kome i formene, vil dei halde seg meir spreidd i kaka, og det er meir delikat, syns no eg.

Eg gjer det enkelt, du får grunnoppskrifta mi, og så listar eg opp nokre variantar med mengdebeskrivelsar og det heile. Og vert tida for knapp så kan langpannemiks frå butikken også fyllast i muffinsformer. Men ikkje sei at eg sa det... ☺ Slik gjer du det:

2 egg
2 dl sukker
125 g smør
1 dl mjølk
3 dl kveitemjøl
1,5 ts bakepulver
1,5 ts vaniljesukker, gjerne ekte vaniljesukker frå Tørleffs

Pisk eggedosis av egg og sukker. Smelt smøret, og ha i mjølka. Bland mjøl, bakepulver og vaniljesukker, og rør det inn i eggeblandinga vekselsvis med smør/mjølkblandinga til røra blir jamn og glatt.

Her er nokre smaksvariantar:

Bær/frukt: Ha i ca. 200 g rensa bær/frukt, og legg dei i røra med ei skei etter at muffinsrøra er på plass i formene. Brukar du eplebitar, så vend dei i litt sukker og kanel før du dyttar bitane i røra.

Krydder: 1 ts kanel, ½ ts nellik og ½ ts allehånde. Bland krydderet i mjølet saman med bakepulver og vaniljesukker.

Nøtter og kvit sjokolade: Hakk 100 g nøtter og 100 g kvit sjokolade, og legg det i røra med skei etter at røra er fordelt i formene.

Gulrot: Skrell og riv to gulrøter fint. Ha 1 ts kanel i mjølet saman med bakepulver og vaniljesukker. bland dei rivne gulrøtene i mjølet, før du rører det heile glatt.

Sjokolademuffins: Sikt 2 ss kakao i mjølet før du blandar røra. Legg 100 g grovhakka sjokolade i muffinsane etter at røra er fylt i formene.

Muffins med ?fulle? rosiner: Legg 100 g rosiner (eller meir, når du først gjer det) i eit glas med skrukork, og fyll opp med det du måtte ha av alkohol som er meir enn 15%. La det stå kjøleg så lenge du klarer å vente. La ein liten boks knust ananas eller ananas i bitar renne av. Bytt gjerne mjølka i røra ut med ananassaft og det som rosinene har lege i. Fordel røra i formene, og legg rosiner og ananas i formene med skei.

For at strøsselen skal sitte fast, må kakene ha glasur. Her er ein enkel og god variant:

200 g kremost utan smakstilsetting
400 g melis
3 ss sitronsaft

Rør dette glatt. Farg gjerne glasuren med konditorfarge eller fargepasta. Dryss på det du har av strøssel. Vil du ikkje ha strøssel og glasur, er det like delikat å sikte melis over muffinsane. Du kan og lage glasur av melis rørt ut i vatn eller eggekvite. Velbekomme!

Alt godt, Gunda
Brukerens avatar
Gundad
Turbobruker
Turbobruker
 
Innlegg: 2957
Registrert: Ons Jun 29, 2005 23:58
Bosted: Rodeløkka, Oslo og Billingsfors, Sverige

Innlegg Gundad Lør Jan 19, 2008 13:34

Lekkert lam

No er det norske lammet på sitt beste, og lammefilet er perfekt til festbordet.

Gå til slaktaren, viss du har slikt der du bur, og be om indrefilet av lam. Det er det lekraste du kan servere, og den milde lammesmaken er lett å kombinere med andre smakar.

Vi har fest i dag, og då gjeld det å lage noko som gjer at gjestane føler at du har gjort deg føre, og som samstundes ikkje krev for mykje arbeid. Lammefilet blir best når du gjer minst mogeleg med det, så kan du heller bruke litt tid på tilbehøret. Eg serverer lammet med omnsbakte båtpoteter, som eg krydrar og bakar i langpanne som er trekt med bakepapir. Ringle over olje, og bak potetene i ein time.

Eg serverer også to ulike salatar, ein klassisk mozarella-salat og ein grøn salat med avocado og paprika. Til salatane serverer eg ein klassisk vinaigrette som vert emulgert med honning, sennep og eggekvite til ein lett, smakfull dressing. Slik lagar du den:

Senneps- og honninginaigrette

Ei eggekvite
2 ts dijonsennep eller ein annan sterk sennep
2 ts honning
1 dl god eddik, kvitvinseddik, eplecidereddik eller liknande
2 dl god olivenolje

Pisk saman eggekvita, sennep, eddik og honning. Bland inn oljen drope for drope medan du piskar. Etter kvart kan du vere rausare med oljeklunkane utan at dressingen skil seg. Smak på den, og ha i meir salt eller honning dersom det trengst. Kvern litt peppar over, og bland godt.

Mozarella-salat

4 tomatar
4 mozarella-ballar (helst av bøffelmjølk)
Ein neve basilikumblad
God olivenolje
Flaksalt og peppar frå kvern

Skjer tomatane og mozarellaballane i like tjukke skiver. Fordel dei på eit fat. Kvern over peppar, og dryss på flaksalt. Strø basilikumblada over salaten. Ringle over ein god olivenolje, helst ekstra virgin. Server.

Grøn salat

1 boks ruccola
1 pose pinjekjerner
2 paprika
2 avocadoar
1/2 raud løk

Vask salaten, og tørk den i ei salatslynge. Sprei den utover eit fat. Rist pinjekjernene i ei tørr steikepanne til dei har fått ein fin brunfarge. Ha i litt salt til slutt. La pinjekjernene kolne. Rens og del opp paprikaene i passe store bitar. Del avocadoane i to, fjern steinane og grav ut fruktkjøtet med ei skei. Skjer opp løken. Legg paprika, avocado og pinjekjerner over ruccolasalaten. Server med vinaigrette.

Tomatsausen eg har lagd er ein klassisk tomatsaus, med grønsaker og god krydring. Den kan brukast til pasta, til kjøttbollar og saman med steikt kjøtdeig, men her brukar eg den som tilbehør til lammefilet. Det passar godt med den sur-søte sausen som tilbehør til det milde kjøtet. Slik lagar du sausen:

Krydra tomatsaus

5 ss olivenolje
2 ts paprikapulver
1 ts cummin (jeera står det ofte på boksane)
1 finhakka løk
2 fedd kvitløk
1 grøn og 1 raud paprika, finhakka
2 ts brunt sukker
1 boks hakka tomatar
1 ts hakka, fersk rosmarin eller ½ ts knust, tørka
Salt og peppar

Varm opp oljen i ei gryte, og ha i grønsakene (unntatt tomatane). Fres dei i nokre minutt. Ha i krydderet, og fres dette med utan å brenne det. Slå på tomatane, og ha i rosmarin. La sausen koke medan du rører av og til i 10-15 minutt. Smak til med salt og peppar, og smak også om det trengst meir sukker.

Så er det kjøtet: Det skal behandlast på enklaste måte, og å steike det er det siste eg gjer før vi går til bords. Alt anna må vere klart og på bordet før kjøtet går i steikepanna. Slik gjer du det:

Berekn 180 g lammefilet per person. Dryss fileten med salt og peppar. Varm opp steikepanna, og ha i ein god klatt smør. Når smøret har slutta å frese, og fått ein fin brunfarge, legg du i filetane, ikkje for mange om gongen. Steik filetane til dei har fått fin farge rundt, og dei framleis kjennest mjuke når du trykker på dei. Brukar du steiketermometer skal ikkje kjernetemperaturen overstige 62 grader. Trekk steikepanna av plata, og la filetane kvile litt medan gjestane går til bords. Skjer filetane i skiver, gjerne ved bordet. Server med potetbåtar, tomatsaus og salat.

Velbekomme!

Alt godt, Gunda
Brukerens avatar
Gundad
Turbobruker
Turbobruker
 
Innlegg: 2957
Registrert: Ons Jun 29, 2005 23:58
Bosted: Rodeløkka, Oslo og Billingsfors, Sverige

Innlegg Gundad Lør Jan 19, 2008 13:35

Vaksenmat

Må vi spise det der?

Det er spørsmålet eg får frå datra mi når vi skal ha gjestar. Eg må som regel roe henne med at det kjem til å vere ?barnevennleg? mat på bordet og. Men i dag vil eg fokusere på vaksenmaten, skarp, sterk og velsmakande mat som barn går omvegar om, men som vi vaksne kosar oss med.

Både alderen og tilvenjing er viktig når ein skal utvide registeret av mat som ein gler seg over. Ei venninne av meg reiste til Mexico utan å like noko sterkare enn paprika. Då ho kom attende imponerte ho oss med å knaske jalapenopeppar som vi andre åt godteri. Eg, til dømes, har aldri klart å lære meg å like kaffi, sild og makrell. Det plasserer meg visstnok i kategorien matpingler.

Maten eg lagar i dag er ikkje for matpingler, den passar til å bli servert når vaksne møtest og kosar seg med god mat og godt drikke. Tapenade er ei fransk olivenrøre som vert brukt naturell på brød, eller som tilbehør til fisk, egg, pasta eller grønsaker. Du vil som oftast få den laga av svarte oliven, men eg er veldig glad i varianten med grøne oliven, gjerne dei ?gamaldagse? som er fylte med paprika.

Lagar du den, så prøv å bake torsk eller annan kvit fisk i omnen med eit lok av tapenade på toppen. Det er kjempegodt! Nokre puttar kapers og i tapenaden, det går fint dersom du brukar svarte oliven, men med dei grøne kan det bli i saltaste laget. Slik lagar du grøn tapenade:

ca. 600 g avrente grøne oliven med paprikafyll (Eit stort glas)
2 fedd kvitløk (fire fedd viss du har bakte kvitløk)
8 ansjosfiletar
1 ss provence-krydder
1 dl mild olivenolje

Ha alt i ei matmølle, og køyr det til det er ein glatt puré. Fyll på glas. Tapenade held seg i eitt par veker i tett glas i kjøleskap. Server på toast eller ferskt landbrød.

Jalapenopeppar er ein chilivariant som ikkje er av dei verste styrkemessig. Den kan bakast, eller fyllast med ferskost eller anna godt. Vil du ha denne retten litt mildare, kan du godt bruke dei lange, spanske paprikaene som har byrja kome i butikkane. Dei er smale og lette å fylle. Slik gjer du det:

Åtte jalapenoar eller paprika
200 g kremost, gjerne krydderost eller tilsvarande
3 ss fløte
Finhakka krydderurter viss du vil

Rens paprikaen eller jalapenoen ved å skjere stilken av på tvers, og dra ut frø og hinner. Ikkje del paprikaen på langs. Kok opp vatn i ei gryte, og salt det godt. La paprikaen ligge i vatnet i 10 sekund. Ta dei opp, og la dei renne av. Pisk osten glatt og luftig med fløte, og ha i urter. Du kan også ha i paprikapulver for å få ein fin farge. Fyll forsiktig ostemassen i paprikaen, og la dei ligge kjøleg til dei skal serverast. Fylte paprika kan oppbevarast dekte av olje på glas i kjøleskapet. Dei held seg ei vekes tid, men det er sjeldan dei får ligge så lenge, gode som dei er.

Kvitløk er ein gamal kjenning som vekkjer både glede og avsky alt etter kven du snakkar med. Bakar du kvitløken vert den mild og mjuk, med ein søtleg smak. Alle dei skarpe svovelstoffa vert borte, og ikkje luktar du så ille dagen etter heller. Bakte kvitløk kan også brukast i andre rettar, til dømes i tapenade. Du kan bake kvitløk i omnen, og eg likar å bake dei i olje. Rens kvitløkane, gjerne mange, for desse held seg i kjøleskapet ei vekes tid. Legg dei i ei trang, eldfast form, og slå olje over slik at dei er dekte. Legg aluminiumsfolie over. Bak løken på 200 grader i 20 minutt til den er mjuk, omtrent som ein kokt potet. La fedda kolne i oljen.

Viss du i tillegg til dette har ein god aioli, godt brød og noko i glaset er kvelden redda. Dette er saker du kan ha i kjøleskapet, og ta fram når du er fysen på noko godt, eller ein uventa gjest stikk innom. Velbekomme!

Alt godt, Gunda
Brukerens avatar
Gundad
Turbobruker
Turbobruker
 
Innlegg: 2957
Registrert: Ons Jun 29, 2005 23:58
Bosted: Rodeløkka, Oslo og Billingsfors, Sverige

Innlegg Gundad Lør Jan 19, 2008 13:36

Mitt fotavtrykk

Kva er ditt økologiske fotavtrykk, spurde ein ven meg. Kor stor del av jorda sine ressursar er eg med på å bruke? Viss alle levde som meg, kor mange planetar måtte til?

Eg vart svar skuldig, men gjekk inn på www.myfootprint.org og svarte på ei rekkje spørsmål om korleis eg lever i kvardagen. Resultatet var ikkje oppmuntrande: Viss alle menneske på jorda skulle leve som meg, trengst det 2,7 jordklodar! Og det verste er at eg er under snittet for nordmenn; det ligg på 3,5 jordklodar. Eg bur midt i byen og syklar til jobb, saman med det at eg bur i husvære i staden for eige hus gjer det at mitt fotavtrykk er lågare enn landsgjennomsnittet.

Eit av områda eg syndar mest på er at vi er glade i kjøt i vår familie. ?Vet du hva jeg ikke skal bli når jeg blir stor, mamma? Vegetarianer!? Det sa min kjøthungrande son då han var fire. Kjøt er dyrt og ressursøydande å produsere, frukt, grønsaker og belgfrukter gir mykje meir energi for mindre produksjonsinnsats. Kortreist mat er bra, samstundes er det ikkje bra å produsere tomatar og agurkar i drivhus i Noreg. Då er det betre at dei veks på friland i Spania, og vert frakta hit.

Når dommedagsprofetia vert for voldsame misser vi motet, og held fram som før. Ingenting vert godt nok, tydelegvis. Men slik er det ikkje. Vi kan gjere mange små ting for å redusere din og min påverknad på miljøet, og det er betre å gjere litt enn å gjere ingenting.

Ein av tinga vi kan gjere er å ete meir fisk, og å lage vegetarisk middag nokre gongar i månaden. I dag får du oppskrift på ein mettande, velsmakande og miljøvennleg middagsrett som du kan lage og ete med godt samvit. Vert kjøthungeren overveldande kan du servere den som eit kraftig tilbehør. Skjer reint kjøt i tynne skiver, slik bestemor gjorde med søndagssteika. Då treng ein mindre kjøt per person. Eg serverer gryta mi med bulghur til. Bulghuren har eg jazza opp med løk og korintar. Korintar er blant mine favorittgreier å ha i skapet for å gjere kjedeleg mat meir spennande. Korintar har meir krydra smak og er mindre enn rosiner. Rosiner kan også løfte ein salt rett, men korintane er mindre, og ikkje så store å møte på. Du kan også servere kokt ris til, eller steikte potetar. Slik gjer du det:

Veggisgryte til fire

Tre paprikaer
To auberginar
Ein purre
Ein boks kikerter
Ein boks hakka tomatar, gjerne krydra
1 ts sukker
Salt og peppar
Timian

Bruk ei eldfast form, helst med lok. Har du ein römertopf innerst i eit skap, er den perfekt til denne gryta. Sett omnen på 220 grader. Del paprikaene i to, og fjern frø og hinner. Del kvar halvdel i to eller tre, alt etter kor store dei er. Skjer auberginane i centimetertjukke skiver. Legg dei oppå kvarandre med salt mellom laga. Saltet trekkjer ut litt væte og bitter smak. Når auberginane har stått med salt i 15-20 minutt, kan du tørke av dei (ikkje skyll dei, litt av saltet skal vere med) og skjer dei i stavar.

Rens og skyll purren, del den i skiver. Ha litt tomatar i botnen av gryta. Legg i paprika og auberginestavar. Dryss purreskiver og kikerter mellom laga. Dryss sukker og ei klype timian i, og avslutt med paprikabitar og tomatsaus. Legg loket på, og la gryta stå i omnen i 40 minutt. Ta den ut, og smak på sausen som har danna seg om den er salt nok. Smak eventuelt til meir salt, vend litt på grønsakene og la gryta stå i omnen i 15-20 minutt til alle grønsakene er mjuke og saftige. Server gryta med oppjazza bulghur.

Oppjazza bulghur

2 ss smør
3 dl bulghurgryn
5 dl vatn
1 ss flytande buljong eller ein buljongterning
Ein finhakka raud løk
50 g korintar

Smelt smøret i ei gryte, og fres bulghuren i det. Slå på vatn, og ha i korintane og buljongen. Slå av varmen, men la gryta stå på omnen. Etter ca. 20 minutt er gryna møre. Vend inn løken. Grunnen til at eg gjer det så seint er at eg vil ikkje at løken skal bli gjennomkokt, den skal framleis vere litt sprø. Den skal berre bli litt varm. Denne bulghurvarianten kan brukast til mange forskjellige rettar, den er god til ein kjøtsaus lik den ein lagar til pasta, prøv med litt hakka koriander over. Den er og god til steikt fisk eller til lammefilet.

Server veggisgryta med bulghur, gjerne med ein klatt kesam eller lettrømme til, og kos deg med godt samvit. Velbekomme!

Alt godt, Gunda
Brukerens avatar
Gundad
Turbobruker
Turbobruker
 
Innlegg: 2957
Registrert: Ons Jun 29, 2005 23:58
Bosted: Rodeløkka, Oslo og Billingsfors, Sverige

Innlegg Gundad Lør Jan 19, 2008 13:39

I denne søte juletid

No nærmar jula seg, og det er godt med alt som er gjort i god tid. Småkakene likar eg å lage tett oppunder jul, då er dei ferske når høgtidsdagane kjem, og det vert ikkje så mykje nasking frå boksane.

Nokre kaker vert best av å verte lagde i god tid, og dei fine, engelske fruktkakene er av dette slaget. Dei vert betre av å stå litt, og engelskmennene er til og med så formastelege at dei fyller brandy i kakene med jamne mellomrom, slik at dei er godt gjennomtrukne når høgtida nærmar seg og kaka skal fortærast. Så langt har ikkje eg gått, for eg vil at alle skulle kunne smake den, både sjåførar, barn og fråhaldsfolk.

Rosinene i kaka derimot, dei har fått godgjort seg i sterke saker i kjøleskapet i fleire veker. Når rosinene nederst i boksen byrjar bli tørre og triste, heller eg dei på eit glas med skrulok. Så slår eg på det eg måtte finne av sterke saker. No brukte eg rom, men du kan og bruke portvin, madeira, sherry, vodka eller brandy. Så får dei trekke til seg væta i lengre tid, og dei smakar kjempegodt i fruktkaka. Romen eg har hatt rosinene i rører eg ut med sirup og har i røra. Det som blir til overs av rosiner og rom kan du servere på vaniljeis som ein deilig vaksendessert.

Fruktkake er ikkje den einaste formkaka som kan serverast til jul. Eg brukar å lage banankake, som eg tek ein god osteglasur på. Er eg ekstra sjangdobel lagar eg ei rein krydderkake og, den er fin fordi den er utan egg. Då kan gjestar med eggeallergi våge seg på den og.

Krydderkaka og banankaka er også kaker som toler å ligge litt i ein tett boks. Banankaka er ein fin måte å bli kvitt brune bananar på. Når dei har blitt for udelikate til å servere kan dei framleis bli med i ei god kakerøre.

Dei engelske fruktkakene er eit overflodsfenomen, med meir nøtter og frukt enn mjøl. Dei vert eit symbol på avstanden det trass alt bør vere mellom kvardag og høgtid. Eg likar mine fruktkaker med ein ekstra kryddersmak. Du får smake deg fram, og finne ut kva du likar. Nokre meinar det blir smør på flesk, eg er meir på den linja at for mykje av det gode kan vere heilt fantastisk. Du kan variere frukta i kaka etter kva du har i huset. Eg lagde ein porsjon med sylta kirsebær, det vart nydeleg, og vakkert med raude bær i kaka. Tørka tranebær (cranberries) kan og brukast, berre totalvekta på frukt er som i oppskrifta. Ta deg ein tur i ein velassortert butikk, til dømes ein som er driven av våre nye landsmenn, og sjå kva du finn.

Engelsk fruktkake

300 g meierismør
300 g sukker
5 egg
350 g kveitemjøl
1 ts bakepulver
1 ts kanel
¾ ts malt nellik
¾ ts malt ingefær
3 ss sirup
3 ss rom eller annan alkohol frå rosinbløytinga
100 g hakka valnøtter
150 g hakka mandlar
100 g aprikosar
100 g sukat
200 g rosiner som er bløytte i alkohol

Set omnen på 150 grader. Smør to store ( 1 ½ litersformer) eller tre mindre former med smør, og vend nokre skeier mjøl rundt i dei til alt er dekt. Bank ut overflødig mjøl.

Rør smør og sukker lyst og luftig. Pisk inn egga, eitt og eitt. Bland halvparten av mjølet med krydder og bakepulver. Ha det i røra vekselsvis med den utrørte sirupen. Ha resten av mjølet i ein bolle, og vend inn frukt og nøtter. Dette gjer at frukta og nøttene ikkje søkk til botnar i kakeforma. Vend fruktblandinga inn i røra, og rør det glatt.

Fordel røra i formene slik at dei vert ca. ¾ fulle. Steik kakene på 150 grader i 1 time og 20 minutt. Sjekk at dei er ferdige med ei kakenål eller ein spagettipinne. La dei kolne på rist, og pakk dei tett i aluminiumsfolie før du legg dei i ein tett boks. Når du skal servere kaka kan du gje den eit lett melisdryss. Vil du gjere det på engelsk vis skal kaka ha to spiseskeier brandy annakvar dag, og den skal serverast med ein melisglasur eller med marsipantrekk (!).

Krydderkake

1 dl sukker
½ ts kanel
½ ts malt ingefær
½ ts allehånde
4 dl kveitemjøl

70 g smør
1 dl sirup
2 dl surmjølk
1 ts natron
1 dl tyttebærsyltetøy eller appelsinmarmelade

Set på omnen på 180 grader, og gjer klar ei form som beskrive over. Bland alt det tørre over streken. Smelt smøret, og ta litt smør i målekoppen slik at du får målt opp sirupen utan at alt for mykje sit fast. Mål opp surmjølka i eit romsleg litermål, og ha i natron. Rør godt slik at det byrjar å boble. Bland vekselsvis surmjølk, sirup/smør og syltetøy i det turre medan du rører det glatt. Ha røra i forma, og steik på 180 grader i ca. 40 minutt. Viss du vil kan du pynte kaka med skålda mandlar som du legg i mønster på toppen før ho går i omnen.

Banankake

2 bananar
2 egg
3 dl sukker
130 g smelta smør
¾ dl mjølk
2 ts vaniljesukker
2 ts bakepulver
1 ts natron
4 ½ dl kveitemjøl

Set omnen på 170 grader. Gjer klar to små eller ei stor form. Lag eggedosis. Mos bananane med gaffel, og ha i eggedosisen. Bland alt det tørre, og ha det i vekselsvis med mjølk, og smøret til slutt. Ha i forma, og steik ved 170 grader i 45 minutt. Glasér med osteglasur. Det lagar du ved å blande 200 g naturell philadelphiaost med 400 g melis og ha i 2 ss sitronsaft.

Velbekomme!

Alt godt, Gunda
Brukerens avatar
Gundad
Turbobruker
Turbobruker
 
Innlegg: 2957
Registrert: Ons Jun 29, 2005 23:58
Bosted: Rodeløkka, Oslo og Billingsfors, Sverige

Innlegg Gundad Lør Jan 19, 2008 13:40

Jul i siste lita

Så nærmar juledagane seg med stormskritt, og panikken breier seg blant oss som tek ansvar for at jula skal bli ei fin oppleving for alle.

Har eg huska alle julegåvene? Har alle julekorta kome fram? Kvifor har vi forresten fått så få julekort i år? Har eg huska rabbe og surkål? Kva skal vi gje dei som ikkje vil ha lutefisk førstedag? Listene vert lengre og lengre, og kontoen tømest før du får sukk for deg.

Eit logistikktips viss du bur saman med ein du prøver å få til å ta medansvar er å lage to handlelister: Ei liste er for dei tunge tinga, og det som ikkje kan gå gale. Den andre er for dei tinga der ein må ha litt fingerspisskjensle for å velje rett i butikken. La gemalen handle inn (og dermed også betale for) alle drikkevarene, ei kasse mandarinar, rabbe, surkål og poteter, og brudevollmoren kan han og sikkert få til. Så kan du kose deg med å handle juleposteien, fåreribba, rullen og nokre gode ostar. Det er heller ikkje ei skam å dra to turar. Det er ingen grunn til å slite seg ut og bere brokk på seg ved å skulle rekke alt i ein runde.

Eit anna tips er å velje sine slag med omhu. Nokre kampar må berre få ligge, som til dømes at alle stablar med papir, aviser og blad rundt om i huset skal vere sorterte og rydda før jula ringer inn. Eg brukar store pappesker, og legg stablane oppi. Så går dei på loftet. Uti januar finn vi dei att, og har ikkje sakna noko av det, så då kan dei sannsynlegvis kastast. Då har ein iallfall tid til å sette seg ned og sortere kva som er verd å ta vare på, og kva som kan gå til attvinning.

Det er og ein kunst å lage nokre få ordentleg gode ting som alle gjestane får smake, og som gjer at alle tenker at du verkeleg har gjort deg føre. Det har du gjort, med den eine eller dei få tinga, så det er berre å stråle seg i glansen. At ikkje alt sølvet er pussa blir mindre nøye då.

I fjor lagde eg ein diger porsjon av rom-rosintrøflane mine, og jammen måtte eg ikkje lage ein til før juledagane. Det skal ikkje så mange til (to for å vere nøyaktig) før ein føler at ein har fått nok, men problemet er berre at høvet då det kunne passe å ta to til dukkar opp så altfor ofte. Eg brukar digestive-kjeks, det er grove engelske kjeks som er kjempegode med smør og brunost på. Du får dei i alle butikkar. Slik gjer du det:

Rom-rosintrøflar

70 g rosiner
1 dl rom
200 g digestive-kjeks
60 g fint, brunt sukker (demerara)
1 strøken teskei kanel
60 g valnøtter
0,6 dl kremfløte
250 g mørk sjokolade
90 g lys sirup
125 g malte valnøtter

Legg rosinene i bløyt i romen. Dette kan du gjere i god tid, men minst ein time før du rører alt i hop. Mal 125 g valnøtter, og ha massen i ei låg, vid skål. Hakk resten av valnøttene fint. Eg brukte matmølle til alle desse operasjonane, og då går det veldig fort å få hakka alt. Bland knuste kjeks, sukker, kanel og 60 g valnøtter i ein bolle.

Hakk sjokoladen, og ha den i ei gryte saman med sirup og fløte. Smelt det over låg varme. Hell det over kjeksblandinga. Ta rosinene ut av romen, hakk dei, og ha alt inkludert resten av romen i kjeksblandinga. Sett bollen i kjøleskapet til massen har blitt fast.

Trill kuler av trøffelmassen. Eg brukte eit slikt kulejern som eg har kjøpt som melonkulejern, men som eg hovudsakleg brukar til å ta ut kjernehus av eple og pærer med. Det fungerer veldig bra, så lenge eg dyppar det i ein matolje utan smak (som solsikkeolje, soyaolje eller rapsolje) med jamne mellomrom. Eg lagde passe store kuler med kulejernet, før eg trilla dei runde og fine med hendene. Du bør bruke matolje som smørjing på hendene og, for dette er ganske klistrete greier.

Etter kvart som du trillar kuler kan du legge dei i dei malte valnøttene. Rull skåla rundt slik at nøttemjølet festar seg på heile kula. Eg kjøpte fine små skåler på loppemarknad, og gav bort skåler med romtrøflar med cellofan over til jul. Stor suksess! Ta med som vertinnegåve når du vert beden i selskap, det er mykje kjekkare å få dette enn ein kvadratmeter Kong Haakon. Romen kan bytast ut med konjakk, og den har og blitt lagd med whisky av ei eg kjenner utan at det på nokon måte reduserte kvaliteten eller opplevinga. Skal du lage dei alkoholfrie kan du kanskje bløyte rosinene i eplejuice og nokre dropar romessens, prøv deg fram.

Pass no på at du får litt tid med beina på bordet, med ein god kopp te og eitt par-tre romtrøflar i ei diskret lita skål. Då er julefreden sikra! God jul til alle trufaste matspaltelesarar, vi sjåast att på nyåret.

Alt godt, Gunda
Brukerens avatar
Gundad
Turbobruker
Turbobruker
 
Innlegg: 2957
Registrert: Ons Jun 29, 2005 23:58
Bosted: Rodeløkka, Oslo og Billingsfors, Sverige

Innlegg Gundad Lør Jan 19, 2008 13:43

Nytt år, nye sjansar

Jula er over, og med den alle pliktselskapa, du veit desse som er på same dag kvart år, der dei same menneska møtest som dei gjorde i fjor.

Det opnar for nye festar, for festar med dei du møter fordi du vil, ikkje fordi du må. Eigentleg er desse festane dei beste, dei har noko spennande og uventa over seg. Så gå inn i det nye året med friskt mot, ståande invitasjonar og nye oppskrifter på enkel og god mat som gir deg tid til å vere vertskap, ikkje kokk.

Eg fekk ei strålande julegåve, ei kjøtskjeremaskin! Det er fint med dei tinga du ikkje visste at du ynskte deg, men som nokon i nærleiken har forstått at du kunne ha glede av. Vi kjøpte heil salami, og skar av hjartans lyst. Strandamóren har aldri blitt skoren så tynt og fint som denne jula, og jammen fekk ikkje maskina prøvd seg på ein ekte italiensk forrett; carpaccio.

Så kva er carpaccio? Rått oksekjøt, skore i tynne, tynne skiver, overdryssa med rista pinjekjerner, ruccolasalat og ein god olivenolje over. Carpaccio er noko av det enklaste du kan lage, men like fullt er mange fulle av age for denne retten. Rått kjøt har noko skummelt ved seg, ein veit aldri heilt om kjøtet er bra nok. I tillegg er det vanskeleg å skjere det så tynt at ein lett kan ete det.

Eg har lært eit kokketriks, og det er å skjere kjøtet når det er halvfrose. Då slepp du at det rå kjøtet vrir seg i skjeremaskina, og mesteparten vert til kjøtdeig. For nokre dagar sidan fann eg ein heil ytrefilet i kjøtdisken på nærbutikken min, og den gjekk ut på dato dagen etter. Den som har litt erfaring med kjøt veit at då er kjøtet på sitt beste. Heile kjøtstykke mørnar sakte men sikkert på veg mot rotning, og rett før det går utfor stupet er kjøtet fantastisk mjukt, smakfullt og medgjerleg.

Eg skar av ein passeleg bit til carpaccio, og la den i frysaren. Så la eg resten av ytrefileten på kjøl, og ringte rundt for å invitere til selskap. Hovudretten var det ikkje noko forseggjort med, berre ein heilsteikt ytrefilet. Den lagar seg sjølv i omnen, medan du ventar på gjestane. Eit steiketermometer må du ha, det er uråd å seie når eit slikt stort kjøtstykke er ferdig utan å vite kjernetemperaturen. Til ytrefileten serverte eg omnsbakte poteter, aioli og sukkererter kokt i kraft frå fileten. Enkelt!

Desserten låg det litt meir arbeid bak, men det hadde eg gjort på førehand. Ein av gjestane mine er allergisk mot mjølk og dei fleste frukter, og ein mjølke- og fruktfri dessert er ikkje så lett å oppdrive. Men eg hadde tradisjonen tru fått eit kilosglas med honning av mor mi til jul, og det redda desserten. Eg lagde honningis i ei anna julegåve: ismaskina, som er brukt atskillig færre gongar enn skjeremaskina. Kanskje det endrar seg no?

Carpaccio

ca. 30 g frose oksekjøt per person, ytrefilet, indrefilet eller godt mørna mørbrad
Nokre klyper salt
Olivenolje
parmesanost
Pinjekjerner
Ruccola

Skjer kjøtet så tynt som råd er på ei skjeremaskin. Har du ikkje ei slik, kan du be ein slaktar skjere det for deg, og legge det på plastfolie som du rullar saman til du kjem heim og får lagt den på fat. Legg kjøtskivene som takstein på eit vidt fat, 6-8 skiver per person. Dryss ørlite vanleg salt på med ein gong. Rett før servering drysser du på litt flaksalt om du har, skavar over fersk parmesan (eg brukte ein potetskrellar, det funka veldig bra) og ringlar over nokre dropar god olivenolje. Server med salt og peppar ved sidan av, slik at gjestane kan ta på sjølv om dei vil ha, og ha gjerne også litt ekstra olje og parmesan til. Eg hadde også på nokre timianblad, som vi fanga ute i hagen med hovudlykt. Det er utruleg kva timianen toler!

Heilsteikt ytrefilet

180 g kjøt per person
Salt og peppar

Sett omnen på 175 grader. Salt kjøtet godt, og kvern over svart peppar. Sett i steiketermometer, og la kjøtet stå til steiketermometeret har nådd 58 grader. Det kan verke veldig lågt, men berre vent. Kjøtet skal kvile under folie i 20-30 minutt, og når du då skjer i kjøtet er det rosa tvers igjennom, for varmen har fordelt seg i heile kjøtstykket. Deilig! Ta ut kjøtet når de går til bords, så er det ferdig kvilt til forretten er oppeten.

Server kjøtet med poteter som du har delt i båtar, hatt olje på og krydra godt. I og med at du har omnen din på 175 grader, som er noko lågt for poteter, bør dei stå i 90 minutt for at du skal vere sikker på at dei er møre igjennom. Aiolien lagar du slik:

Aioli
2 eggeplommer
2 fedd kvitløk
1 ts dijonsennep
sitronsaft etter smak
1 lita ts salt
Kna dette saman i ein bolle.

Miks ingrediensane over med nokre få dropar olivenolje med handmiksar. Du kan byrje med ein god, kaldpressa jomfruolivenolje, ca. 1/2 dl. Så finn du fram ein mildare olje, enten ein mild olivenolje eller ein annan smaksnøytral olje, til dømes raps eller soya, til saman 2 dl. Drypp i oljen medan du miksar jamnt og trutt. Skulle blandinga skilje seg kan du redde situasjonen med litt kaldt vatn som du piskar hardt inn. Det viktige er å byrje å ha i oljen dropevis og så auke på litt etter litt til du har rørt inn all oljen. Smak om aiolien treng meir salt, litt sitronsaft og litt sukker. Krystallar som sukker og salt løyser seg saktare i olje enn i vatn, så aiolien må kanskje stå litt mellom kvar tilsmaking for å trekke til seg sukker- eller saltsmaken. Til slutt desserten:

Honningis

300 g honning
2 ss glukose (det får du kjøpt på apoteket)
7 dl vatn
Litt sitronsaft
100 g pinjekjerner

Kok opp honning, glukose og vatn. Smak til med litt sitronsaft. Køyr det våte i ein ismaskin, eller hell det i ei metallskål, og set det i frysaren. Rør i blandinga ein gong imellom med ein gaffel så du unngår isnåler i isen. Rist pinjekjernene i tørr steikepanne med litt salt til dei er pent gyldne. La dei kolne. Rør inn halvparten av pinjekjernene i isen medan den framleis er halvfrosen. Server honningisen i kuler med nokre pinjekjerner dryssa over og ei skive honningkake eller fruktkake, gjerne etter at den har fått ein runde i brødristaren. Velbekomme!

Alt godt, Gunda
Brukerens avatar
Gundad
Turbobruker
Turbobruker
 
Innlegg: 2957
Registrert: Ons Jun 29, 2005 23:58
Bosted: Rodeløkka, Oslo og Billingsfors, Sverige

Innlegg Gundad Man Feb 25, 2008 18:48

Skattejakt i frysaren

På nyåret fram mot lønningsdag kan det vere fint med nokre rimelege middagar. Då er tida inne for å gå på skattejakt i frysaren!

I løpet av eit år er det utruleg kva ein frys ned, men å få ete det, ja det er ei anna historie. Eg er ein hamster av natur, eg er langt flinkare til å lagre og fryse ned enn til å finne fram og tine opp. Så i går grov eg meg igjennom ei frysarskuffe, og kva fann eg? Ein kilo kamskjel låg der i påvente av betre tider!

Eg hadde ein hendingsrik tur på kamskjeltråling i Barentshavet seint på åttitalet, så det tok mange år før mitt forhold til kamskjel vart normalisert. Men no har eg overtydd meg sjølv og ungane mine om at det er ein slags type fiskebollar, så no et vi frysevarianten rett som det er. Å bruke ferske kamskjel til denne retten er kanskje litt råflott. Det passar iallfall ikkje til mi januarlommebok. Er du ikkje så heldig at du har kamskjel i frysaren, kan denne retten like gjerne lagast med scampi, reker eller laks.

Kamskjela eg fann vart tina sakte på benken, og kva gjer ein så med dei? Kamskjel er best enten rå som sushi, eller steikte. Eg steikte dei i olivenolje, og serverte dei til pasta med squash, gulrøter og balsamicoeddik.

Pasta kan kjøpast fersk i dei fleste butikkar no til dags, og det er ei smaksak (og ei økonomisk sak) kva ein vel. Fersk pasta smakar kjempegodt, men må etast i løpet av eit kvarters tid. Å varme opp att ein rest med fersk pasta er sjeldan vellukka. Tørr pasta toler betre å ligge litt, er halvparten så dyr, og er meir robust. Slik gjer du det:

Kamskjelpasta

125 g bandpasta per person
To gulrøter
Ein squash
salt og peppar
Olivenolje
balsamicoeddik
6-8 kamskjell per person

Skrell gulrøtene. Legg dei ned på fjøla, og skrell av tynne skiver sidelengs med potetskrellaren. Del squashen i to, og gjer det same med den. Ta dei tynne flaka og del dei med kniv på langs slik at dei får tagliatellefasong, altså lange og ½ cm breie band. Legg dei til side. Set pastavatnet på kok, og salt det godt.

Tin kamskjela, og tørk av dei. Ha på salt og peppar, og steik dei på god varme, ca. eit minutt på kvar side. Legg dei i ei form, og ringle over tre-fire skeier av ein god balsamicoeddik. La dei stå i steikeomnen på ca. 70 grader for å halde seg varme.

Ha pastaen i fosskokande vatn, fersk pasta skal koke i tre-fire minutt. Tørka pasta skal stort sett koke i 8-10 minutt, smak deg fram. Når det er eit minutt att av koketida, har du i gulrøtene. Ha i squashstrimlane nokre sekund før du heller av vatnet. Hell av, og ha pastaen i ein bolle. Ha over nokre skeier god olivenolje, og vend pastaen rundt. Server pastaen med kamskjel på toppen, og set fram olje og balsamico slik at gjestane kan ta på meir om dei vil.

Hovudretten er lett, så vi kan skeie ut med ei kake til dessert. Denne kaka er veldig rask å lage, og den kan varierast på mange måtar. Eg har lagd den med eple, ananas og med rabarbra. Men i dag fann eg nokre gode, faste pærer i butikken, så i dag blir det pærekake opp-ned. Du kan også lage den med hermetiske pærer. Slik gjer du det:

Pærekake opp-ned

To store pærer
30 g margarin
3 ss brunt sukker

Deig:
2 egg
1 ½ dl sukker
2 ts bakepulver
3 dl mjøl
1 dl eplejuice
50 g smelta eller flytande margarin

Sett omnen på 175 grader. Smelt 30 g margarin i ei lita steikepanne, og ha i sukkeret. Rør det saman til sukkeret har smelta. Hell det i ei tett form, i ei springform vil smøret leke ut. Eg har ei hjerteform som eg brukar til denne kaka. Del pærene i to, og fjern stilk, blomst og kjernehus. Del kvar halvpart i 5-6 båtar. Legg båtane i eit pent mønster oppi smør- og sukkerblandinga. Bruk ein pensel, og smør margarinen opp over kantane av forma og.

Pisk egg og sukker til eggedosis. Bland saman mjøl og bakepulver, og vend det inn i eggedosisen, vekselvis med smøret og eplejuicen. Brukar du hermetisk ananas til denne kaka, kan du bruke safta frå boksen i staden for eplejuice. Hell røra over pærene, og steik kaka i 25 minutt midt i omnen. La den kolne før du vender den på eit fat. Server med ein klatt piska krem, ei iskule eller litt rømme rørt ut med honning og vaniljesukker. Velbekomme!

Alt godt, Gunda
Brukerens avatar
Gundad
Turbobruker
Turbobruker
 
Innlegg: 2957
Registrert: Ons Jun 29, 2005 23:58
Bosted: Rodeløkka, Oslo og Billingsfors, Sverige

ForrigeNeste

Gå til Oppskrifter

Hvem er i forumet

Brukere som leser i dette forumet: Ingen registrerte brukere og 2 gjester