Matglede - fritt etter (eller før) Sumpen

Del med andre. Prøv ut. Kommenter.

Moderatorer: toveve, AnnePåLandet, Villrose

Innlegg Gundad Man Feb 25, 2008 18:49

Hot

Det er mange måtar å handtere vinteren på, og i matvegen likar eg det hotte når det er kaldt ute.

Sjølv om Nord-Afrika og Noreg ikkje har så mykje til felles, har eg stor glede av dei nord-afrikanske mattradisjonane. Eg har berre ein tur til Marokko å skryte av, men til sommaren skal vi til Egypt, så då får vi nok møte fleire sider av det nord-afrikanske kjøkkenet. I mellomtida kosar eg meg med oppskrifter og reisehistorier.

I tider då fasilitetane for å lagre mat var annleis enn no, var sterke krydder med på å skjule usmak og påbyrja rotning. Med kjøl, frys og hermetisering tilgjengeleg treng ein ikkje skjule dårleg smak lenger. Likevel har matkulturane med sterk mat breidd om seg. Latin-amerikansk, asiatisk og afrikansk mat blir meir og meir populært over heile verda. Chili er å få tak i same kvar ein er, ingefær og kvitløk er i butikkane som ferske varer, og ikkje tørka pulver.

I Libanon ligg ein liten by som heiter Harissa. Den er eit katolsk pilgrimsmål, men er mest kjend for å ha gjeve namn til krydderblandinga harissa. Denne krydderblandinga er det nord-afrikanske svaret på den indiske garam masala, og den indonesiske sambal oelek. Og som garam masala har kvar husmor med respekt for seg sjølv si eiga oppskrift på harissa. I motsetning til garam masala er harissa og sambal oelek krydderpastaer, og begge får du kjøpt i innvandrarbutikkar og andre butikkar med godt utval.

Eg likar å lage min eigen harissa. Eg har masse krydder ståande i hylla, og får aldri brukt det opp likevel. Det finst variantar med sitronskal og med tørka aprikosar, men min harissa er fruktfri. Tomatpuré gjev ein god smak, samstundes som den gjev ein fin konsistens på denne vakre krydderkremen.

Så kva brukar ein harissa til? I dag har eg laga bakte auberginar med harissa-tomatrøre. Har du spart på linsesuppeoppskrifta mi, er den kjempegod med ein liten klatt harissa i. Salatdressingane dine blir heller aldri kjedelege dersom du krydrar dei med harissa. To teskeier harissa rørt ut i ein desiliter blir ein deilig, passe sterk kald saus til fondue, til grillmat eller i ein bakt potet. Mange likar chiliolje på pizza, og ein halv liter olje som har fått godgjort seg med eitt par skeier harissa gjev pizzaen ein heilt ny smak. Eg har til og med fått servert blautkokte egg med rista brødpinnar som eg først dyppa i harissa, og så i egget.

Det fine er at den sterke chilipastaen passar så godt til milde råvarer. Linser, egg og aubergine får nye dimensjonar når dei møter ei slik krydderblanding. Slik gjer du det:

Bakte auberginar med hot tomatrøre

Harissa:
1 ss chilipulver
2 ss paprikapulver
1 ss malt koriander
1 ss malt spisskummen
1 ss chiliflak eller 2 ferske, raude chiliar utan frø
½ ss malt, svart peppar
1 ss salt
1 ss brunt sukker
5 pressa kvitløksfedd
½ dl olivenolje
2 ss tomatpuré
Inntil ½ dl kokande vatn

Bland alt i ei matmølle, og spe med det kokande vatnet til pastaen får ein passe konsistens. Oppbevar harissaen i kjøpeskap i eit tett glas.

To auberginar
Olivenolje
Fem store tomatar
Ein stor løk
To fedd kvitløk
Ein neve korintar
Ei teskei harissa
1 ts brunt sukker
Salt og peppar
Hakka fersk persille, viss du har

Del auberginane i to, og skjer skrå kutt ned i auberginen utan å skjere igjennom skalet. Strø salt på snittflata, og sett auberginane på skrå oppi ein bolle slik at væta som kjem ut renn av. La dei stå ein halvtime.

Finhakk tomatane, løken og kvitløken. Varm opp olivenoljen, og fres løk og kvitløk blankt. Ha i tomatane, harissapastaen og korintane. La dette koke i ein halvtimes tid. Pass på at det ikkje kokar tørt, svidd tomat er ikkje noko særleg. Spe på med væte frå auberginane, eller litt vatn. Smak til med salt, peppar og sukker, og vend inn hakka persille om du har det.

Steik auberginane i olivenolje i tre minutt på kvar side. Legg dei i ei eldfast form med bakepapir, og la dei bake i ein halvtime til dei er mjuke tvers igjennom. Ta dei ut, og press kjøtet ned litt med baksida av ei skei. Fyll tomatmassen i auberginane, og la det heile bake i omnen i eit kvarter til. Server som tilbehør til grillmat, til heilsteikte filetar eller med linser til som ein vegetarrett. Dei kan serverast som dei er, eller med ein klatt kesam eller matyoghurt.

Velbekomme!

Alt godt, Gunda
Brukerens avatar
Gundad
Turbobruker
Turbobruker
 
Innlegg: 2957
Registrert: Ons Jun 29, 2005 23:58
Bosted: Rodeløkka, Oslo og Billingsfors, Sverige

Innlegg Gundad Man Feb 25, 2008 18:50

?I?ll have port with the soup?

Eg er inne i ei ?hot? fase på kjøkkenet, og i dag har turen kome til den klassiske britisk-indiske suppa mulligatawny.

Namnet betyr noko slikt som pepparvatn, utan at det seier så mykje. Det er få rettar i verda det finst så mange ulike versjonar av som denne suppa, du kan få den med eller utan fløte, vegetarisk eller med kylling og med ulike kryddersamansetjingar.

Suppa har delvis blitt kjend fordi det er denne suppa grevinna får servert av sin trufaste men akk så bedugga hovmester kvar vesle julaftan. Når hovmesteren fastslår at ?I?ll kill that cat?. står latteren i taket her hos oss, iallfall. Server gjerne suppa med portvin til, den søte, markante portvinen går fint til den sterke suppa.

I vår familie er dette ei klassisk bursdagssuppe. Den står og putrar på komfyren, eg har i meir kraft, meir grønsaker og hakka kyllingfilet etterkvart som gjestane sig inn døra, og den varar i timesvis. Ei diger gryte med ris står ved sidan av, slik at ein kan ha oppi si eiga suppe etter smak og behag. Ungane får pølser eller kjøttbollar i tomatsaus, vi vaksne har denne deilige suppa for oss sjølve.

Min versjon av mulligatawny er teken litt herfrå og litt derfrå, med ganske kraftig karrismak og kokt på hønsekraft. Du får også ein snøggversjon, slik at suppa kan lagast på alminnelege kvardagar og. Slik gjer du det:

1 høne
Vatn til å dekke høna
1 ts heil svart peppar
1 løk

Til suppa:
1 stor løk
3 fedd kvitløk
2 syrlege grøne eple, type Granny Smith
4 stilkar stangselleri
2 gulrøtter
1 paprika, valfri farge
1 boks knuste tomatar
2 ss madras curry-pulver, eg brukar ?hot? utgåve
2 ss garam masala
1/2 ts chilipulver
2 ts gurkemeie
1 ss sukker
Olje til steiking

Vask og skyll høna, og legg den i ein stor kjele. Slå over vatn slik at høna er dekt. Ha i peppar og ein løk, og la det koke opp. Skum av slik at krafta vert klar. La dette koke til høna er mør, ca. 90 minutt. Ta høna opp, og la den kolne. Sil av krafta, og kok det inn til to liter.

Rens og kutt alle grønsakene i suppestorleik, altså ganske smått. Varm opp oljen i ei gryte, og ha grønsakene oppi saman med knust kvitløk, curry, garam masala, chili og gurkemeie. Fres dette til alt har fått fin farge. Slå over krafta og tomatane. La suppa koke til alle grønsakene er møre. Medan suppa kokar delar du opp høna, og kuttar alt kjøt i små bitar. Ha det i gryta, og smak til med sukker, salt og peppar. Vil du ha ei meir mettande suppe, kan du slå i ein pakke kremfløte mot slutten, eller du kan ha i ein boks kokosmjølk. Då får suppa ein fyldigare konsistens. Nokre knar og saman litt smør og mjøl, og jamnar suppa med det. Kokar du risen i suppa blir den og tjukkare, men eg syns det er meir delikat å ha den ved sidan av.

Kok opp 6 dl vatn. Ha i ½ ts salt. Ha i 3 dl ris, medan du rører godt. legg på loket, slå ned varmen og la risen trekke i 14-15 minutt. Server risen i ei skål ved sidan av, slik at gjestane kan ta i så mykje dei vil ha.

Snøggversjonen av denne suppa er å bruke kyllingfilet i staden for høne, og steike den i olje før du steiker grønsakene. Då er det godt å bruke hønsebuljong i terning eller på flaske for å få den gode kraft-smaken. Har du hakka grønsakene (unntatt epla, dei bør hakkast same dag for ikkje å bli brune) dagen før, er dette ei kjapp suppe å lage når du kjem heim frå jobb.

Har du ikkje alle grønsakene i denne oppskrifta kan du variere med det du har. Squash gjer seg godt i denne suppa, det same gjer rotselleri. Eg har også sett oppskrifter med poteter i, men ikkje overdriv det. Alle typar løk kan brukast, har du vårløk så ha den i mot slutten av koketida. Den er god når den ikkje er kokt heilt i hel.

Server suppa med godt brød, og som sagt gjerne eit glas portvin til. Velbekomme!

Alt godt, Gunda
Brukerens avatar
Gundad
Turbobruker
Turbobruker
 
Innlegg: 2957
Registrert: Ons Jun 29, 2005 23:58
Bosted: Rodeløkka, Oslo og Billingsfors, Sverige

Innlegg calypso Ons Feb 27, 2008 13:25

Da var
Kokeboken oppdatert med bilder
-Vel bekomme :wow:
Ståle
Brukerens avatar
calypso
Hagegal
Hagegal
 
Innlegg: 12095
Registrert: Lør Aug 09, 2003 16:14
Bosted: Nøtterøy

Innlegg calypso Ons Feb 27, 2008 15:54

calypso skrev:Da var
Kokeboken oppdatert med bilder
-Vel bekomme :wow:


Nå virker lenkene også :oops: :oops:
Ståle
Brukerens avatar
calypso
Hagegal
Hagegal
 
Innlegg: 12095
Registrert: Lør Aug 09, 2003 16:14
Bosted: Nøtterøy

Nye oppskrifter

Innlegg calypso Ons Mar 12, 2008 10:48

Ståle
Brukerens avatar
calypso
Hagegal
Hagegal
 
Innlegg: 12095
Registrert: Lør Aug 09, 2003 16:14
Bosted: Nøtterøy

Innlegg ingrid9000 Ons Mar 12, 2008 12:34

Ja nå var jeg virkelig heldig, hadde tenkt på å lete etter oppskrift på brødpudding, og der var det jammen en god en. Takk Gunda! Men jeg bytter nok ut marmeladen med rosiner?? Går vel greit å ha det i tenker jeg.
Brukerens avatar
ingrid9000
Turbobruker
Turbobruker
 
Innlegg: 3700
Registrert: Man Jun 19, 2006 22:12
Bosted: Engerdøl, bor i Nordjylland, Danmark

Innlegg Gundad Ons Mar 12, 2008 15:13

Ja, men du må ha dei i blandinga, ikkje stryke dei på toppen, slik du skal med marmeladen... ;-) Det blir sikkert kjempegodt!

Alt godt, Gunda
Brukerens avatar
Gundad
Turbobruker
Turbobruker
 
Innlegg: 2957
Registrert: Ons Jun 29, 2005 23:58
Bosted: Rodeløkka, Oslo og Billingsfors, Sverige

Innlegg ingrid9000 Ons Mar 12, 2008 15:30

Ja det var i blandinga jeg mente :)
Brukerens avatar
ingrid9000
Turbobruker
Turbobruker
 
Innlegg: 3700
Registrert: Man Jun 19, 2006 22:12
Bosted: Engerdøl, bor i Nordjylland, Danmark

Innlegg iduns Ons Mar 12, 2008 16:01

Beste Gunda.
Me dreg til Marokko på bade/kulturferie ei veke nå snart. Nokre forslag til rettar me MÅ smaka der nede?
Krydder eg bør ta med heim?
Barnevenleg mat? Dotter mi er litt pinglete på krydder.
Brukerens avatar
iduns
Svært skravlete bruker
Svært skravlete bruker
 
Innlegg: 1234
Registrert: Tir Mai 13, 2003 12:54
Bosted: H3-Sandvika Norge

Innlegg Gundad Ons Mar 12, 2008 22:06

Marokkansk mat er eigentleg ikkje så hot. Dei brukar couscous (grove semulegryn) som andre brukar ris, og serverer mykje lam og kylling som har kokt lenge i ganske mildt krydra sausar. Kanel, anis og kardemomme blir gjerne brukt i middagsrettar, så dei har ei anna oppfatning om kva krydder som passar til kjøt og kva som passar til kaker enn vi har. Rosiner og korintar er også mykje brukt i "saltmat".

Den klassiske retten er tagine, ei vid leirskål som vert brukt som gryte over eld. Den har eit lok som ser ut som ei lita pyramide, og inne i rommet som pyramiden dannar dampar kjøt, grønsaker, saus, krydder og couscous seg mørt og godt over lang tid på svak varme. Tradisjonelt forsyner alle seg med brød eller fingrane frå fatet, men med mindre du et i ein berberleir så får du no til dags tallerken og bestikk. dei held på tradisjonen med å ete med høgre hand, eg vart sett på som ein gris, kjeivhendt som eg er.

Ein advarsel: Bestiller du fritert fisk så får du (som regel) ørsmå, tynne sardiner i noko som mest liknar ein tangvase på tallerkenen. Ikkje særleg freistande for ei matpingle som meg! xx(

Alt godt, Gunda
Brukerens avatar
Gundad
Turbobruker
Turbobruker
 
Innlegg: 2957
Registrert: Ons Jun 29, 2005 23:58
Bosted: Rodeløkka, Oslo og Billingsfors, Sverige

Re: Matglede - fritt etter (eller før) Sumpen

Innlegg Gundad Tor Des 11, 2008 15:54

No er eg så langt bakpå at det grensar til det pinlege, men eg skal skjerpe meg, eg lovar.

Kjekt å ha

Kva har eksperten i skuffene? Det var spørsmålet i ein e-post frå ein ivrig lesar av Matglede.

Spørsmålet inspirerte meg til å ta ein skikkeleg gjennomgang av kjøkkenet mitt, og sortere det viktige frå det uviktige. Kva brukar eg mest, og kva vert ikkje brukt av kjøkkenreiskapar? Kva er så viktig at eg tek det med meg når eg skal lage mat i andre sitt kjøkken?

I dag får du altså ikkje ei einaste oppskrift, men ei vonaleg nyttig oversikt over det viktige og det uviktige i eit funksjonelt og praktisk kjøkken. Slike lister blir nødvendigvis individuelle, så om du er ueinig med meg er det heilt OK. Men det var nyttig å tenke igjennom kva som trengst og ikkje trengst. Når ein kosar seg med å lage mat er det viktig å ha gode og funksjonelle reiskapar. Kjøkkenutstyr er heller ikkje så veldig dyrt, du kjem langt med relativt enkle middel. Det er ingen grunn til å streve med sprukne og dårlege litermål og gryter med bulk i botnen.

Skal ein rydde, må ein sortere ting i kategoriar. Mine kategoriar er desse: Maskiner, gryter og panner, knivar, røreting, bollar og former, og ting og tang

Maskiner
Eg har ein stor eltemaskin, som også har hurtigmiksar til å setje på toppen, og kjøtkvern å montere på. Den store maskinen brukar eg til brød, sukkerbrød, store porsjonar kake, vaffel- og pannekakerøre og slikt. I tillegg har eg ein stavmiksar som har to miksebollar, ein stor og ein liten. Dei kan eg bruke når eg skal hakke nøtter, løk og slikt. Stavmiksaren er flittig i bruk til å køyre supper og sausar glatte med.

Eg har og ein gamaldags handmiksar. Den tyr eg til når eg skal lage majones og aioli, pluss små porsjonar krem. Mannen min hadde med ein kaffitraktar inn i vårt felles bu, eg hadde klart meg utan. Vasskokaren, derimot, brukar eg mange gongar kvar dag. Den brukar eg til te, til oppkok av potet- og pastavatn (ja, det kokar opp mykje fortare i den enn på plata) og til kokande vatn til å desinfisere ekle klutar i ein fei. Ei kjøkkenvekt med tilvegingsfunksjon gjer baking og anna presisjonsarbeid mykje lettare. Då kan du ha i smør, nullstille vekta og ha i sukker, utan å måtte vri mattedelen av hjernen.

Gryter og panner
Eg har ei vid, låg jerngryte som eg kjøpte på loppemarknad for 20,-, som eg elskar. Den brukar eg til pastasaus, gryterettar og slikt. Dei tre aluminiumsgrytene mine med ekstra tjukk botn er basisgrytene, til havregraut om morgonen og til supper og saus til middag. I tillegg har eg ei stor suppegryte på sju liter til minestrone til mange. Tre steikepanner har eg skaffa meg, ei diger (32 cm) til når vi er mange, ei middels (28 cm) til oss fire og ei lita (20 cm) til speilegg til berre meg. Den på 28 cm vert bytta ut oftast, som regel ein gong i året. Desse garantiane har eg aldri fått noko ut av. Same kva type titan botnen er laga av så vert den ru og seig og fæl etter eit år.

Knivar
Når eg reiser bort, tek eg med meg tre av victorinox-knivane mine. Ein kokkekniv er uunnverleg, den brukar eg til alt, nesten. Så har eg ein liten, sylkvass ein (som berre kostar 60 kroner, så den har eg fleire av heime) og ein såkalla konditorkniv, den med bølga blad. Den vesle, sylkvasse er perfekt til tomatar og paprika, medan kokkekniven gjer grovarbeidet. Eit godt slipestål må til for å halde desse knivane i god form. Eg har prøvd andre typar knivar og, men desse synest eg gjev best valuta for pengane. Heng knivane dine opp på ei magnetlist eller i ein trekubbe med slisser, så held dei seg kvasse. Ingenting øydelegg knivar meir enn å måtte ligge og slenge i ei kjøkkenskuffe.

Røreting
Bestemor mi på Leikong lagde alltid semulegrynsgraut til oss på onsdagskveldane, for då heldt mor mi vevkurs rundt omkring. Grauten rørte ho med ein halv ballongvisp, og det er framleis min rørefavoritt. Eg har ”full ballong” og, den brukar eg til glatte supper og sausar, og slikt som ikkje legg seg i botnen. Eg syns eg har best kontroll på mjølkemat når eg rører i den med halv ballongvisp, då får eg rørt heilt ut i kanten av gryta.

Eg brukar også mykje matpinsettar. IKEA har nokre fine i varmetolande plast, dei brukar eg til å snu ting i steikepanna, til å ta opp pølser frå pølsegryta med og til mykje anna. Pass på at du finn ein med god opning, nokre matpinsettar eg har sett er for trange. Har du då eitt par store, gode serveringsskeier, nokre trespadar med flat ende og ei grautsleiv er du godt hjelpt.

Bollar og former
Rørebollar har ein ofte for mange av, ein treng ikkje så mange. Det viktigaste er at dei har ein god storleik. Ein kjem langt med ein stor bakebolle, ein middels stor til krem og majones og ein mindre til dressingar og slikt. Slike bollar treng ikkje vere så dyre, men pass på at du finn ein med gummikant under. Då står bollen fast på benken, og vert lettare å handtere. Litermål er det praktisk å ha fleire av. Når du skal bake skal du måle opp vått og tørt, og då er det fint å ha fleire å velje blant. To halvlitersmål, eit litermål og eit stort som rommar 1,5 liter er praktisk.

Eldfaste former og fat treng ein heller ikkje så mange av. Ei paiform, ei kakeform og ei firkanta form til fiskegrateng og lasagne held lenge. Kvaliteten varierer, og eg likar betre porselensformer enn keramikkformer. Spør i butikken, og gå ikkje alltid for det billigaste. Småbollar og skåler har eg mange av, og dei får eg aldri nok av. Eg brukar dei til å legge tesila mi på, til å servere olivenolje og balsamico på når eg har gjestar, og til å sette fram den vesle resten av syltetøyet utan at det ser taslete ut. Dei er også perfekte til flaksalt og nymalen peppar, og nokre av dei er eldfaste, og kan også brukast til creme brulee eller andre små dessertar. Taco er favorittretten til datra mi, og då er mange skåler eit must.

Ting og tang
Slikkepottar må eg no slutte å kjøpe. Eg har hatt som mantra at ein aldri får nok slikkepottar, og det er heilt fornuftig. Å ha berre ein eller to er håplaust, då må ein halde på å vaske opp heile tida når ein lagar kaker, og det fungerer dårleg. I mine skuffer fann eg i dag 12 slikkepottar, og det er minst fire for mange. Så eg må byrje å gje bort slikkepottar til verdig trengande. Men ikkje desto mindre: Det er ingen grunn til å ha mindre enn fire, viss ein bakar med jamne mellomrom. Dei kostar ingenting heller, så trø nedover såretåa viss slikkepottlageret ditt er for lite. Ein solid boksopnar trengst og, helst ein som ein må bruke minst mogeleg musklar på for å bruke.

Eg har tre ”dingsar” som hjelper meg til å få meir frukt i ungane mine: Potetskrellaren, melonkulejernet og kjernehusutstikkaren. Potetskrellaren brukar eg både til poteter, asparges og til eple. Melonkulejernet brukar eg eigentleg mest til å ta ut kjernehuset på eple som eg har delt i to. Kjernehusutstikkaren kan og brukast på eple, men eg føretrekkjer melonkulejernet. Det blir mindre svinn, og epla ser finare ut når kjernehuset er teke ut som ei kule i staden for som ein stokk.

Fleire dingsar? Eg har keramisk topp på komfyren min, så eg har ei skrape til å få bort restar etter små kjøkkenulykker. Ein liten, smart ting som sikrar mor reine negler i jordbæresesongen er ei jordbærrenseklype. Du overlever utan, men den tek ingen plass, og fungerer som ei kule. Du brukar den til å fjerne den grøne hamsen. Den vesle laksepinsetten er og fin å ha, den er kraftig nok til å fjerne dei store beina som stikk opp midt i laksefileten. Den siste dingsen eg har stor glede av er zestjernet. Det har små metalløkker, slik at du kan rive av frukta på sitrusfrukter i tynne, fine strimlar. Strimlane brukar eg som pynt på dessertar og kaker, i ein salatdressing eller i kakedeigen.

Det er nok rett å seie at kjøkkenet mitt ber preg av at eg er motstandar av ting som berre kan brukast til ein ting. Du finn ikkje aspargeskjelar, olivenbåtar, sukkerbrøddelarar, avokadoskåler og tacosett hos meg. Det eg rår deg til å legge litt pengar i er gryter og panner, knivar og solide eldfaste former. Gjer du det, har du til gjengjeld utstyr som du vil ha med deg alltid. Kos deg på kjøkkenet!

Alt godt, Gunda
Alt godt - min blogg om alt det gode i livet
Brukerens avatar
Gundad
Turbobruker
Turbobruker
 
Innlegg: 2957
Registrert: Ons Jun 29, 2005 23:58
Bosted: Rodeløkka, Oslo og Billingsfors, Sverige

Re: Matglede - fritt etter (eller før) Sumpen

Innlegg Gundad Tor Des 11, 2008 15:55

Gode gryn

Eg vaks opp i ei familie der poteter til spagetti bolognese var heilt normalt.

Sidan då er matrepertoaret utvida. Etter kvart forsto alle (muligens med unntak av far min) at ein ikkje trengde poteter attåt pasta- og risrettar. Så gjekk vi lengre, og mange har prøvd bulghur og couscous til gryterettar og i salatar.

Sist eg var på fin restaurant fekk eg servert byggrynsrisotto. Det smakte nydeleg, heimleg og kontinentalt på same tid. Dei heile korna er rike på proteinar og fiber, og er betre for oss enn lettfordøyeleg ris og pasta. Dei er nøytrale på smak, og tek til seg det du måtte blande dei med.

Dei siste tilskota til grynutvalet er heile speltkorn og quinoa. Heile speltkorn kan du bruke som du brukar byggryn, altså ha dei i bløyt over natta, og så koke dei i nytt vatn i 40-45 minutt. Ha gjerne buljong eller flytande kraft i kokevatnet.

Quinoa er eit frø, som har vore ein del av grunnføda i Latin-Amerika i mange tusen år. Quinoa inneheld dobbelt så mykje protein som ris, og er rikt på mineralar som fosfor, jern, magnesium, vitamin A, B og E. Feittstoffa er i stor grad sunne, umetta feittsyrer og er glutenfritt. Quinoa-frøet er dekt med eit harpiksstoff som smakar bittert, og det må du skylje bort i lunka vatn før kokinga.

I dag lagde eg nokre saftige og gode parmesangratinerte kyllingfiletar. Den sprø parmesanskorpa er ein ny vri på dei nøytrale kyllingfiletane, og med ein quinoasalat ved sidan av har du eit sunt og smaksrikt måltid utan for mange krumspring. Slik gjer du det:

Parmesangratinerte kyllingfiletar (fire porsonar)

Fire kyllingfiletar
3 ss margarin til steiking
2 ss smelta margarin
4 ss riven parmesan
4 ss strøkavring

Sett steikeomnen på 200 grader. Steik kyllingfiletane pent brune i to-tre minutt på kvar side. Dei treng ikkje vere gjennomsteikte. Rør saman smelta smør, riven ost og strøkavring til ei tjukk røre. Legg filetane i ei eldfast form, og smør på ostepastaen, ca. 2 ss per filet. Steik filetane i omnen i 20 minutt.

Server kyllingfiletane med ein quinoa-salat. Slik gjer du det:

3 dl vatn
1 dl quinoa-gryn
2 dl grønne eller svarte linser
6 dl vatn
To buljongterningar
Ein løk, raud eller gul
Ein raud paprika
Ein neve ruccolablad
Sitronsaft og olivenolje
Salt og peppar

Skyll linsene godt, og sjekk at det ikkje er småstein og slikt blant dei. La dei ligge i bløyt i 20-30 minutt. Kok opp 6 dl vatn, og ha i ein buljongterning og litt ekstra salt. Kok linsene møre, ca. 30-40 minutt. La dei kolne. Skyll quinoa-frøa godt i lunka vatn. Kok opp 3 dl vatn med ein buljongterning, og ha i frøa. La det koke i 10 minutt. Slå av varmen, og la frøa trekke i 10 minutt til. La dei kolne.

Rens og hakk løk og paprika fint. Grovhakk ruccolaen. Bland saman linser, gryn og grønsaker. Rist saman olivenolje og sitronsaft, og bland det i salaten. Smak til om det trengst meir salt og peppar.

Treng du noko sausaktig til dette, kan du lage denne yoghurtdressingen:

Yoghurtdressing

3 dl naturell yoghurt
½ ss honning
Salt og grovmalt peppar
Det du måtte ha av hakka, ferske urter

Bland saman det heile, og smak til med salt og peppar. Har du ikkje ferske urter så bruk ei klype basilikum og ei klype timian som du knuser mellom fingrane. La dressingen trekke ei stund før du serverer den. Velbekomme!

Alt godt, Gunda
Alt godt - min blogg om alt det gode i livet
Brukerens avatar
Gundad
Turbobruker
Turbobruker
 
Innlegg: 2957
Registrert: Ons Jun 29, 2005 23:58
Bosted: Rodeløkka, Oslo og Billingsfors, Sverige

Re: Matglede - fritt etter (eller før) Sumpen

Innlegg Gundad Tor Des 11, 2008 15:55

Ein sann ven

Sola skin, og det er 28 grader i skuggen, men eg ligg inne med nasa i ein klut.

Kva kan ein gjere når sommarforkjølinga slår ein ut? Ikkje stort, anna enn å ligge under dyna, sende bod med handlelapp på apoteket og å la vere å kike ut glaset på alle som grillar i hagen og kosar seg i varmen.

Ikkje har ein lyst på mat heller, det er det verste. For meg er det det endelege teiknet på at no er det verkeleg ille – når matlysta blir borte. Vanlegvis er eg tvers igjennom matglad, og forstår ikkje problemet når folk snakkar om at dei manglar matlyst, eller er matleie.

Men så melder ein sann ven seg, ho som har lagd noko spesielt for meg, for at eg skal kjenne lukt og smak som gir meg krefter. Det ho kjem med har ikkje noko namn, venninna mi kallar det olivenbrød, men det er ikkje dekkande. Dette er meir enn eit olivenbrød. I denne landgangen er alle gode smakar samla for å stimulere mine slumrande smaksløkar. Men vi kan kalle den det; ein landgang med oliven og purre.

Den egnar seg ikkje berre som sjukemat. Den vil vere eit deilig tiltygg til ei god suppe, til ein salat eller som kosemat på fredagskvelden. Du kan servere den på ein buffet saman med quiche, salatar og kjøtbollar på pinne. Den kan få vere med på barselsbesøk eller i venelag der alle tek med seg sin ting. Skal du ha stort selskap kan du lage den ferdig utan å steike den i god tid, fryse den ned og sette den rett i omnen ein time før gjestane kjem. Den er til og med vegetarisk, så har du kan by den til dei i din krins som ikkje et kjøt.

Oppskrifta ser så veldig nøye ut, med grammål og alt det der. Men dette kan godt gå på ein slump. Har du ikkje så mykje majones, så bytt den heilt eller delvis ut med rømme. Eg har ikkje prøvd, men det blir sikkert like bra. Har du ikkje purre, så bruk vårløk, raud løk eller vanleg gul. Har du berre ein type oliven, så bruk den. Det smakar sikkert strålande. Slik gjer du det:

Landgang med oliven og purre

Ein loff, den kan godt vere frå i går
75 g svarte olivenar utan stein
75 gram grøne olivenar, utan stein, med eller utan fyll
50 g purre
50 g mjukt meierismør
200 g ost, eg hadde ei blanding av norvegia og cheddar
100 g majones

Sett omnen på 200 grader. Hakk olivenane grovt. Hakk purren fint. Rør saman smør, majones og ost. Bland saman alt. Skjer loffen på langs, og er den veldig tjukk (høg) kan du dele den i tre. Denne porsjonen røre er nok til to ”flak”, får du fleire flak må du lage meir røre. Fordel røra på loffeflaket, og legg den i ei eldfast form på bakepapir. Denne gugga er nemleg ikkje lett å fjerne frå omnen dersom den endar opp i botnen av den. Ikkje frå forma heller, for den del.

Steik landgangen på 200 grader i 20-25 minutt, avhengig av kor hardt omnen din steiker. Sett på grillen dei siste par-tre minutta slik at osten boblar, og blir gylden og fin. I denne fasen må du sitte på kne framfor omnen, elles brenn det seg før du veit ordet av det. La landgangen få kolne i ein halvtimes tid før du skjer i den. Det er viktig for at ikkje alt fyllet skal følgje med når du skjer i den. Del landgangen i passe breie delar, og server.

No tek eg ferie til eit stykke ut i august, då sjåast vi igjen, og eg er tilbake med arabiske impulsar. Spennande!

Alt godt, Gunda
Alt godt - min blogg om alt det gode i livet
Brukerens avatar
Gundad
Turbobruker
Turbobruker
 
Innlegg: 2957
Registrert: Ons Jun 29, 2005 23:58
Bosted: Rodeløkka, Oslo og Billingsfors, Sverige

Re: Matglede - fritt etter (eller før) Sumpen

Innlegg Gundad Tor Des 11, 2008 15:56

Gull i skogen

Før vi veit ordet av det er haustetida over oss. No er skogen full av gull i form av kantarellar og liknande, som står og ventar på å få kome i grytene våre.

Dei siste åra har eg plukka mykje sopp, og byrjar få taket på det. Nokre hovudreglar må ein alltid følgje: Plukk aldri sopp du ikkje er 100% sikker på, og gå alltid med erfarne soppfolk dei første turane. Ei bok er fint, og skal alltid vere med i korga, men likevel kan ein ta feil når ein bestemmer soppar etter bok dersom ein er for rask og unøyaktig. Ta med ein liten, skarp kniv og ein bakepensel på tur, så har du gjort unna den verste rensinga før du kjem inn, og det vert mindre rusk og rask inne.

For å få til det med sopplukking løner det altså å snakke med erfarne soppfolk som går i det same terrenget som du skal gå i. Det varierer frå stad til stad kva som er vanleg å finne, og då må ein lære seg dei sortane først. Eg bur til dømes i sjampinjong-land (ja, Oslo har masse sjampinjong innanfor ring 2…) og har lært meg å bestemme dei. Bur du i eit område der det er lite sjampinjong å sjå er det ikkje nokon grunn til å bruke krefter på lære seg dei. Kremler finn ein alltid, og dei er lette å bestemme, så dei er ein fin sort å byrje med. Kantarellar, steinsopp og piggsopp er også ganske greie å ha med å gjere. I år har eg lært meg rimsopp, så suppa du ser bilde av her er mellom anna laga på det.

Syt for at du har ei ganske ny soppbok. Mange soppartar har fått ny vurdering, og soppar som var trygge før (som raudskrubb) blir ein no frårådd å ete. Nokre soppar, som skjeggriske, vert etne i Finland, men ikkje her i Noreg. Sånn er det berre.

Når eg finn masse perfekt sopp er det lett som på ein plett å ta vare på den. Eg sorterer kantarell og steinsopp for seg, og så let eg resten gå i ein blandingssopphaug. Kvar porsjon vert skoren opp i passe bitar, og så dampar eg dei under lok til dei fell saman. Vert det veldig tørt har eg i litt vatn, for å hjelpe til slik at soppen slepper si væte. Så let eg soppen dampe slik at den søkk i hop og væta fordampar. Skal eg bruke den med ein gong, har eg i ein klatt smør, og så kjem det an på kva oppskrifta seier vidare. Dersom eg planlegg å fryse soppen, let eg den kolne på eit vidt fat før eg har den i boksar som eg merkar og legg i frysaren. Sopp som er dampa utan feitt held seg mykje lenger god i frysaren. Det er feittet som harsknar og gjer at den vert øydelagt. La heller soppen steike i godt smør når du har tint den, og skal bruke den.

Blandingssoppen kan eg stelle slik eg gjer med kantarellar og steinsopp, eller eg kan lage kraft av den. Det er ein fin måte å ta vare på matsopp som ikkje er så delikat etter ein runde i frysaren, men som har mykje god smak i seg. Krafta kan brukast til supper, sausar og gryter seinare. Ikkje fortel det til nokon, men du kan faktisk lage denne deilige krafta med alminneleg aromasopp frå butikken og. Du må ikkje gå i skogen for å få soppkraft. Slik gjer du det:

Soppkraft

Ein løk
400 g finrensa sopp
Ei stor eller to små gulrøtter
Ein liten bit selleri
10 cm purre
4 ss smør
4 fedd kvitløk
1,5 dl portvin eller raudvin
0,75 dl soyasaus
Safta av ein kvart sitron
15 dl vatn
2 laurbærblad
1 ts tørka timian


Rens og hakk grønsakene fint bortsett frå løken, som eg berre delar i to. Grovhakk soppen. Smelt litt av smøret i ei gryte, og steik løken på ganske høg varme, slik at den er litt mørkebrun på kantane. Ha i resten av smøret, og alle grønsakene. La dei surre slik at soppen fell saman, og alt får fin farge. Ha i væska og kryddera. La det heile koke opp, og skum av eventuelle avfallsstoff som samlar seg på overflata. Ha i timian og laurbærblad, og la det heile koke i ein og ein halv time. Sil frå slik at du står att med ei klar (men heilt mørk) kraft. Denne porsjonen gir rundt ein liter kraft, eg sto att med ni desiliter, men det vil variere etter kor lenge du let krafta koke.

Så byrjar moroa. Eg lagde først ei rein kraftsuppe, det franskmennene ville kalt ein consommé. Då tok eg fire desiliter kraft, og spedde ut med fire desiliter vatn. Så smakte eg til med litt salt og peppar, og ei klype sukker. Eg freste nokre kantarellbitar i smør, og hadde i suppa, og det var det heile. Nydeleg!

Så kom den krema varianten. Fire desiliter kraft vart spedd ut med to desiliter vatn og to desiliter kremfløte. Litt salt og peppar måtte til her og, men sukker var ikkje nødvendig, sidan fløten runda smaken av så fint.

Til slutt sto eg att med ein desiliter kraft, den gjekk i kjøttkakesausen, og heva den til skyene. Mykje moro med enkle middel!

Men vi må vel ha ein dessert? Vi lagde trifle i dag, på nynorsk uttalar du det traifel. Trifle er ein klassisk engelsk dessert som kan varierast i det uendelege. I dag bar min preg av at vi har fått eit vaskevassfat med plommer av nokre vener, samt at bjørnebæra modnar på utsida av huset vårt, men ikkje fort nok. Difor vart hovudinnhaldet ein salgs plommekompott, medan pynten vart bjørnebær. Som så mange dessertar er trifle ein måte å bli kvitt restar på. Du kan legge restar av syltetøy mellom laga, og eit av laga skal vere søt kake, så der kan ein donere sukkerbrødbotnen du kjøpte men ikkje fekk brukt, eller ei litt sliten formkake viss du har slikt. Hos meg fekk nokre tørre muffins ei verdig avslutning på tilveret sitt i vår søndagstrifle. Slik gjer du det:

Plommetrifle

500 g plommer
5 ss sukker
4 dl vatn (ca.)
To stjerneanis (viss du har)
Ei kanelstang (viss du har)
Ein pakke kremfløte
Ein pakke vaniljekrem
Bær til pynt

Del plommene i to, og ta ut steinen. Del kvar halvdel i to-tre båtar til. Ha dei i ei lita gryte saman med sukkeret og vatnet, og la det få eit raskt oppkok. La plommene kolne i laken. Sil frå plommene, og ta vare på laken til noko anna. Skjer det du måtte ha av kaker i skiver, og hell litt plommelake over dei, men ikkje for mykje, då vert det heile ganske sørpete.

Pisk kremen stiv, og bland nokre skeier av den inn i vaniljekremen medan du piskar den jamn og glatt. Legg eit lag vaniljekrem nederst i ei pen glasskål, så eit lag fuktige kakebitar, og så plommekompott. Forsett til du går tom for ingrediensar. Avslutt med eit godt lag piska krem, og pynt med bær. Er bærsesongen ferdig hos deg kan du pynte med hakka nøtter, ”rå” plommer skorne i tynne båtar eller sprøsteikt strøkavring krydra med litt kanel. Velbekomme!

Alt godt, Gunda
Alt godt - min blogg om alt det gode i livet
Brukerens avatar
Gundad
Turbobruker
Turbobruker
 
Innlegg: 2957
Registrert: Ons Jun 29, 2005 23:58
Bosted: Rodeløkka, Oslo og Billingsfors, Sverige

Re: Matglede - fritt etter (eller før) Sumpen

Innlegg Gundad Tor Des 11, 2008 15:56

Savory

Nei, matspalta har ikkje skifta språk eller målform. Men eg har funne eit engelsk ord som manglar på norsk, og det er savory.

Grunnen til at eg kom på det ordet i dag var at eg skulle seie noko om å bruke frukt i middagsrettar. Savory betyr at noko er ikkje søtt. Ein middagsrett er som regel savory, altså ikkje søt, men ikkje nødvendigvis så veldig salt heller. Ordet blir også brukt om det japanske begrepet umami, altså den femte smaken. Den femte smaken er smaken av sopp, soya, steikt kjøt eller ost. Den er nær knytta opp til saltsmaken, men er ein sjølvstendig smak i tillegg til salt, søtt, bittert og sterkt. Denne smaken har ikkje fått eit ord på norsk, så vidt eg kjenner til. Viss nokon har det ordet, så send meg ein e-post.

Den store familiedugnaden for å bruke opp epla i hagen til bror min er ikkje avslutta. Men vi har forstått at for å få brukt opp så mykje eple, må vi bevege oss bort frå det søte. Saft, eplemos og chutney har vi no nok av, og vi må byrje å bruke epla på nye måtar.

Eg har eksperimentert litt, og i går kveld fann eg ein ring med rå brudevold-môr i frysaren. Den vart lagt til tining, og så gjekk eg i tenkeboksen. Resultatet av tenkinga vart ei ny oppfinning, altså ein môr- og eplepai. Har du ikkje tilgang til rå môr kan du bruke andre rå pølser. Mitt beste tips er at du bør gå til din lokale slaktar. Dei har ofte sine eigne spesialitetar når det gjeld rå pølser. Har du kokt môr kan du bruke den og, då kan du skjere den i skiver og steike den før du puttar den i paien. Dei fleste sunnmøringar forstår dette heilt av seg sjølve, men i tilfelle andre skulle lese dette vil eg presisere at tørka môr ikkje har noko i denne retten å gjere. Ein kan sikkert bruke steikt kjøtdeig, men då må den krydrast godt, elles blir det smaklaust.

Til denne paien bør du bruke syrlege eple. Eg brukte Åkerø, men den er sikkert like god med gravenstein eller aroma. Vil du lage paien utanom sesongen for dei norske epla er dei syrlege Granny Smith-epla rett val.

Slik gjer du det:

Môr- og eplepai

250 g kveitemjøl
125 g smør
1/2 ts salt
½ dl vatn
400 g môrpølse eller anna rå eller kokt pølse.
To store eller fire små syrlege eple
Ein liten raud løk
3 ss smør
1 ts sukker
3 dl riven ost, gjerne ulike slag
100 g nøytral kremost
50 g fetaost
1 dl kaffifløyte eller liknande
2 egg

Sett omnen på 200 grader. Ta fram ei paiform med ca. 20-24 cm diameter. Ha mjølet og saltet i ei matmølle. Skjer smøret i centimeterstore terningar, og ha dei i matmølla. Køyr matmølla til alt smøret er blanda i mjølet, og slå i vatnet. La kniven gå litt til, slik at deigen samlar seg rundt kniven. Ta paideigen over på bakebordet med litt mjøl, og form den til eit rundt, flatt emne. Pakk det inn i plast, og legg det i kjøleskapet ein times tid.

Rens og kutt epla og løken. Eg likar å ha løken finkutta, og epla i litt grovare bitar. Ha smør i ei steikepanne, og ha i løk og eplebitane. Strø ei teskei sukker over, og steik det heile godt i ca. fem minutt. Ha det i ei skål. Fjern skinnet på môren, slik at du står att med innmaten. Smuldre denne og steik den i panna som om du steiker kjøtdeig. Brukar du kokte pølser, så skjer dei i skiver, og steik dei på begge sider. Rør saman ostetypane i ei skål, og smuldre gjerne fetaen i mindre bitar.

Kjevle paideigen ut til ein tynn leiv, og legg den over paiforma. Dytt deigen ned i forma, og opp langs kantane. Skjer av det overflødige som heng ut over kanten. Legg kjøtet i botnen, epla og løken oppå der att, og så ostemassen. Til slutt rører du saman egg og fløyte, og slår det over. Det skal ikkje stå langt opp på kanten, så ikkje bli uroa over at det er lite væte. Steik paien på 200 grader i 40 minutt. Server med ein god salat til. Mange brukar å forsteike paiskalet, men eg syns ikkje det er nødvendig med denne paien.

Vi må vel ha ein dessert også? Dersom du lagar dobbel porsjon av paideigen kan du ha ein pai til dessert og. Har du fått deg bjørnebær i hagen? Bjørnebær finst i tornelause utgåver, og dei stortrivst på vestlandet. Ungane mine elskar å rane buska for bær, men no når vi er godt på veg inn i oktober har dei mista interessa. Det inneber at eg har bæra for meg sjølv. Deilige, søte, saftige bjørnebær som kan brukast i sylte, til dessert og puttast i frysaren til midtvinterkos. Varme bjørnebær over is er ein nydeleg vinterdessert. Men i dag skal vi lage ein enkel pai. Slik gjer du det:

Ein porsjon paideig
Ein pose vaniljesaus utan koking (kan erstattast med vaniljekrem på pakke)
2,5 dl mjølk
Eit egg
4 ss sukker
ca. 6 dl bjørnebær
2 ss sukker

Sett omnen på 200 grader. Kjevle ut paideigen, og ha den i forma. Prikk botnen med ein gaffel, og steik den i 10 minutt. Lag vaniljekrem slik det står på posen, altså med 2,5 dl mjølk i staden for 5 dl. Ha kremen i ein bolle. Pisk stiv eggedosis av eit egg og 4 ss sukker, og pisk den inn i vaniljekremen. Legg bjørnebæra i botnen av forma, og strø to skeier sukker over. Hell fyllet over. Steik paien på 200 grader i 25-30 minutt, til fyllet har fått fin farge. Server med piska krem eller ei kule vaniljeis. Velbekomme!

Alt godt, Gunda
Alt godt - min blogg om alt det gode i livet
Brukerens avatar
Gundad
Turbobruker
Turbobruker
 
Innlegg: 2957
Registrert: Ons Jun 29, 2005 23:58
Bosted: Rodeløkka, Oslo og Billingsfors, Sverige

Re: Matglede - fritt etter (eller før) Sumpen

Innlegg Gundad Tor Des 11, 2008 15:57

Prekivere

Kva betyr prekivere, fekk eg spørsmål om her om dagen. Eg skreiv om prekivering av eple når ein lagar eplesaft.

Oppvaksen med ei mor frå Nord-Norge har eg nokre begrep eg ikkje er sikker på kvar dei kjem frå. Er det sunnmørsk eller er det nordnorsk? Eg har googla prekivere, og då fekk eg treff på ei liste over utrydningstruga ord. Det inspirerte meg til å grave litt nøyare i korleis ordet vert brukt. Eg får forresten fleire treff på ”prekevere” enn på ”prekivere”, det er vel hipp som happ vil eg tru, kva skrivemåte ein vel. Slik eg har lært ordet betyr det å ta hand om noko, så det ikkje vert skjemt eller må kastast, og eg forbitt ordet først og fremst med mat. Bygd på googletreffa mine vert det mest brukt om fisk, men også om bær, plantar og eple. (Ja, eg fekk faktisk googletreff på mine eigne skriveri.)

Men i dag skal vi prekivere brune bananar. Er det ikkje snodig med desse bananane? Dei kjem i hus, grøngule og fine, og så tek det berre eitt par-tre dagar, så er dei brunflekkete og triste, og flugene surrar kring dei. Ingen vil ha dei når dei ser slik ut, sjølv om Bjørn Dæhlie i sine velmaktsdagar hevda at det er når dei er brune at dei gir mest energi.

Her i huset har den sikre redninga vore å lage ei deilig, saftig banankake. Den har du fått oppskrift på før, og dessutan er den som full av kaloriar at du må ikkje lage den før nærare jul. Men i dag fekk eg ein lysande idé. Kva med å lage kanelsnurrar med banan i fyllet? Eg heiv meg rundt, og bakte i vei, og det vart faktisk ganske vellykka.

Eg er ikkje kjend for å gå over bekken etter vatn, så eg brukte bolledeigoppskrifta til mor mi som basis. Mamma sine bollar, står det øverst på arket frå ei gamal skulekladdebok som eg har i ein raud perm som eg fekk med meg då eg flytte heimafrå. Den deigen er så god at vi maula den då vi var små. Vi fekk litt luft i magen, men det var verd det. I vaksen alder set eg aller mest pris på at deigen er så lett å jobbe med. Den kleimar ikkje, og bollane blir perfekte. Hadde alle som leverte bollar på loppemarknaden brukt denne oppskrifta hadde livet i kaféen vore enkelt. Men det gjer dei ikkje, dei kjem med harde knartar, hardtrakka ned i ein plastpose. Huff og huff, det må mykje melisdryss til for å bli kvitt dei bollane.

Men i dag vert altså oppskrifta brukt til banansnurrar. Det vil seie, oppskrifta er så stor at når eg hadde lagd 18 banansnurrar sto eg att med ein halv porsjon deig. Og kor mange snurrar kan ein familie trenge? Eg lagde ei ny vending, med klassisk sukker-, smør- og kanelfyll.

Son min på ni driv og eksperimenterar i kjøkkenet på ettermiddagane før vi andre kjem heim. Dette fører til mange ting, mellom anna driv han og blandar forskjellige ting for å finne ut om det blir godt. Vi har hatt to skåler på kjøkenet dei siste dagane, den eine med sukker og kanel luktar det som, og det andre med berre sukker. Trudde eg. Eg grov litt i skåla, og kunne konstatere at sukkeret nedover i skåla fekk eit svakt rosa skjær. Eg konfronterte niåringen, og han tilsto at han hadde hatt kakepynt oppi. Og aller nederst ville eg finne litt musli, fortalde han villig. Eg sikta sukkerblandinga for å få ut muslien, og lagde fyll til snurrane med dette dyre, rosa sukkeret. Den eksperimentelle sukkerblandinga forklarer dei rosa korna du ser på bildet, viss trykken er snill.

Den andre skåla trudde eg var trygg, med sukker og kanel. Etter at vi hadde lagd snurrane med sukker- og kanelblandinga, smakt på dei og konstatert at dei var ganske gode, tilsto han at det var tomatsuppepulver saman med kanelen. Jaja, det går vel over med denne eksperimenteringa, vonar eg.

Slik gjer du det:

Mamma sin bolledeig
200 g smør eller margarin
6 dl mjølk
2 pakkar gjær
2 ts kardemomme
2 egg
2 liter kveitemjøl

Sett steikeomnen på 200 grader. (Eg tøysar ikkje, gjærmengda gjer at desse bollane hevar superfort.) Smelt smøret i ein kjele. Ha i mjølka, og la det heile bli fingervarmt. Smuldre opp gjæra i ein stor bakebolle, eg brukar kjøkkenmaskin til dette. Slå den fingervarme mjølkeblandinga over, og løys opp gjæra. Ha sukker og kardemomme i bollen, saman med to samanvispa egg. (Eg har lagd desse bollane utan egg, og det går også fint, så har du ikkje egg kan du bake dei for det.) Ha i mjølet litt etter litt til du får ein passe fast deig. Når du har hatt oppi 1,7 liter mjøl kan du byrje å kjenne på deigen med ein tørr finger. Deigen er passe når den ikkje lenger klistrar seg til fingeren. La deigen heve i 20-30 minutt.

Vil du lage vanlege bollar, trillar du ut passe store bollar med eller utan rosiner. Denne deigen gir ca. 25-30 bollar. Pisk saman eit egg som du penslar dei med, før du let dei heve. Steik bollane på 200 grader midt i omnen i 15-18 minutt.

Banansnurrar

Ein halv porsjon bolledeig
2 bananar
1 ss kveitemjøl
2 ts vaniljesukker
Eit egg

Kjevl ut deigen til eit ca. 30x40 cm stort rektangel. Mos bananane, og kna inn mjøl og vaniljesukker. Smør bananmassa utover leiven, men unngå å ha ytterst på langsidene. Pensle den langsida som er lengst frå deg med litt egg. Rull leiven forsiktig saman langside mot langside. Skjer lengda i 1,5 cm tjukke skiver, og legg skivene i store muffinsformer. Pensle dei med litt samanpiska egg. La snurrane heve litt før du steiker dei på 200 grader i 18-20 minutt nederst i omnen.

Kanelsnurrar

Ein halv porsjon bolledeig
4 ss mjukt smør
3 ss sukker
2 ts kanel
(Ikkje tomatsuppeposepulver)

Kjevl deigen ut som beskrive over. Kna saman smør, sukker og kanel, og smør det utover leiven. Rull leiven saman og skjer opp som beskrive over, og steik snurrane på 200 grader i 18-20 minutt nederst i omnen.

Desse snurrane toler godt ein tur i frysaren, dei er lette å tine opp nokre minutt i varmluftsomn dersom du får overraskande gjestar. Velbekomme!

Alt godt, Gunda
Alt godt - min blogg om alt det gode i livet
Brukerens avatar
Gundad
Turbobruker
Turbobruker
 
Innlegg: 2957
Registrert: Ons Jun 29, 2005 23:58
Bosted: Rodeløkka, Oslo og Billingsfors, Sverige

ForrigeNeste

Gå til Oppskrifter

Hvem er i forumet

Brukere som leser i dette forumet: Ingen registrerte brukere og 2 gjester